Tuin

Ieder jaar lokken de weelderig bloeiende boomgaarden duizenden bezoekers naar de Haspengouwse fruitstreek. Dit jaar stonden de eerste boomgaarden al eind maart in bloei en op 7 april stond de bloesemmeter op de volle 100%. Intussen is de bloesemperiode 2026 alweer achter de rug. Wie maar niet genoeg krijgt van dit jaarlijks terugkerend bloemenfestival, kan overwegen om een sierfruitboom in de eigen, ook kleinere, siertuin aan te planten.

Tegenwoordig kan je jaarrond sla kopen in de handel. Dat gaat van kropsla, krulsla, Romeinse sla, tricolorsla, babysla tot sla kant-en-klaar gewassen en gesneden in allerlei mengelingen. Een moestuinier weet echter wel beter. De lekkerste sla kweek je zelf, knapperig vers of botermals en vol van smaak, zo uit de tuin op het bord.

Eind jaren 80 van de vorige eeuw studeerde ik af als ‘regent Land- en Tuinbouw’. Ik leerde er onder andere dat België een gematigd zeeklimaat heeft, dat wordt gekenmerkt door frisse en vochtige zomers en relatief zachte en regenachtige winters… 40 jaar later is niet alleen de naam van de opleiding veranderd (regenten werden professionele bachelors), ook het klimaat is langzaam maar zeker veranderd.

De geur, de smaak en de sappigheid van een zelfgekweekte tomaat zijn moeilijk te evenaren. Geen wonder dus dat de tomaat al jarenlang een van de populairste groenten is in de moestuin. Toch is de teelt, zeker in openlucht, niet altijd vanzelfsprekend. Onze zomers zijn immers niet elk jaar even warm of zonnig en bovendien ligt de gevreesde tomatenplaag steeds op de loer. Maar dat zijn zorgen voor later. Het avontuur begint immers met een klein zaadje. En laat het zaaien nu net het gemakkelijkste deel van de tomatenteelt zijn.

Het Federaal Agentschap voor de Veiligheid van de Voedselketen (FAVV) onderschepte medio maart samen met de douane 180 postpakketten met zaaizaden op de luchthaven van Zaventem. De zaden werden door particulieren online aangekocht via een buitenlandse website.

Een goede moestuin is het resultaat van het jaar na jaar bewerken en verbeteren van de bodem. De grond in de moestuin zal na enkele jaren niet meer dezelfde zijn als de grond in de rest van de tuin. De grond wordt donkerder, kruimeliger en rijker aan bodemleven. In tegenstelling tot de siertuin, waarin de beplanting vaak aangepast wordt aan de eigenschappen van de bodem, gaan we in de moestuin proberen om de eigenschappen van de grond aan te passen aan de gewassen die we er willen telen. Zo kunnen we meer verschillende gewassen telen en zal de opbrengst groter zijn

Vruchtafwisseling is niets anders dan het systematisch afwisselen van verschillende gewassen op hetzelfde stuk grond om bodemziekten te voorkomen en de vruchtbaarheid te verbeteren. Het voorkomt eenzijdige uitputting van voedingsstoffen en vermindert de druk van plagen. Doorgaans wordt een rotatieschema van 3 tot 4 jaar gehanteerd, waarbij plantenfamilies elkaar afwisselen.

De eerste tekenen van een naderende lente zijn er al: de sneeuwklokjes ontluiken en de hazelaar staat in bloei. Gelukkig zijn de meeste planten nog in rust en kunnen we profiteren van de mooie dagen die eraan komen – februari nooit zo fel of hij levert 3 zomerse dagen wel – om indien nodig de snoeischaar ter hand te nemen. Mits het naleven van basisregels levert dit bij bessenstruiken een rijkere oogst aan dikkere bessen op.

Composteren heeft iets magisch: tuin- en keukenafval veranderen in een waardevolle grondstof voor de tuinier. Toch komt er weinig echte magie bij kijken. Composteren is niets anders dan een kringloopproces dat zich in de natuur voortdurend herhaalt: groeien en bloeien, afsterven en verteren, om vervolgens opnieuw deel te nemen aan de natuurlijke cyclus als verrijking van een vruchtbare bodem. In het compostvat of op de composthoop proberen we die kringloop zo goed mogelijk na te bootsen.

Het nieuwe jaar is goed gestart voor wie een voorraad brandhout wil aanleggen. De winterprik rond de nieuwjaarsperiode zorgde ervoor dat de bodem, ook overdag, bevroren bleef en dat zelfs natte akkers en weilanden goed toegankelijk waren. Her en der in het Vlaamse land zijn mensen ook volop bezig met het knotten en snoeien van knotbomen en houtwallen.