Waar staat de biologische melkveehouderij in Vlaanderen en hoe verhoudt die zich tot Europa?

3% van de totale melkproductie in ons land is biologisch.
3% van de totale melkproductie in ons land is biologisch. - Foto: LV

Vlaams parlementslid Emmily Talpe (Open VLD) vroeg over de biologische melkveehouderij in Vlaanderen een stand van zaken op aan Vlaams landbouwminister Hilde Crevits (CD&V).

In 2019 hadden 37 van de 562 biologische landbouwbedrijven runderen voor melkproductie staan van de erkende controleorganen. Op sommige van die bedrijven zijn er echter maar weinig (10 à 50) melkkoeien aanwezig onder biocontrole.

Bio zoekt Boer

Voor het eerst hebben in 2019 4 van de 37 biologische landbouwbedrijven met melkkoeien voor het eerst biomelk aangegeven. “Voor dit jaar schatten we dat een 5-tal bedrijven zich zullen aanmelden voor omschakeling naar biologische productie”, stelt Vlaams landbouwminister Hilde Crevits.

Na navraag bij ‘Bio zoekt Boer’ bleek dat per jaar gemiddeld 20 melkveehouders advies vragen over omschakeling naar bioproductie. In de laatste 5 jaar hebben zich daadwerkelijk een 15-tal melkveehouders (op 100 adviesvragen) aangemeld voor omschakeling. “Dit heeft onder meer te maken met de oproep van Inex aan hun melkveehouders om naar biologische productie om te schakelen én met de lage gangbare melkprijs.”

Uit de gesprekken blijken een aantal knelpunten voor de omschakeling naar bioproductie, zoals:

- onvoldoende weiland (huiskavel rond de melkstal) voor begrazing van de lacterende koeien.

- onvoldoende land voor ruwvoederproductie en/of mestafzet.

- de landbouwer is mentaal niet klaar voor de omschakeling: te veel angst voor het nieuwe, niet geloven dat het technisch kan...

- de partner of de familie is niet overtuigd voor de stap naar bio.

Aandeel productie

Vandaag zijn nog geen precieze cijfers ter beschikking over volumes opgehaalde biomelk in ons land. Het departement Landbouw & Visserij schat dat in 2019 121.225 ton biomelk in België werd opgehaald. In 2019 bedroeg de totale hoeveelheid opgehaalde rauwe melk 4,177 miljoen ton. “Dit betekent dat de biologische melkproductie een aandeel van ongeveer 3 % zou hebben in de totale melkproductie.” Over weidemelk zijn geen cijfers beschikbaar.

De biorapporten van Vlaanderen en Wallonië en het jaarrapport van de Belgische Confederatie van de Zuivelindustrie (BCZ) voor 2019 vermelden het aantal melk- en biomelkkoeien in Vlaanderen en Wallonië en het aandeel van het productievolume aan rauwe biomelk ten opzichte van het totale productievolume rauwe melk in verschillende Europese landen.

Het totale aantal melkkoeien is in Wallonië opmerkelijk lager dan in Vlaanderen, maar het aantal bio melkkoeien is veel groter. In Nederland wordt 2,5 % van de melkkoeien biologisch gehouden. In 2019 was 4,58 % van de melkkoeien in Frankrijk biologisch, samen met de melkkoeien in omschakeling was dit zelfs 7 %.

Marktaandeel biozuivel

Opvallend is dat het marktaandeel biozuivel elk jaar toeneemt, onder meer dankzij de groei in verwerkte bioproducten, zoals bioyoghurt en biokaas. “In het segment van de consumptiemelk zouden de groeimogelijkheden eerder beperkt zijn.”

Over het potentiële aandeel biozuivelproducten ten opzichte van standaardproducten zijn geen cijfers beschikbaar. De vraag naar biologische melk van Belgische origine vanuit de retail neemt echter toe, wat kansen biedt voor Belgische melkveehouders. Die worden op verschillende vlakken ondersteund.

Nog dit: er is een EU-verbod op parallelle productie van bio en niet-bio van dezelfde diersoort op hetzelfde bedrijf. “Sinds 2016 mag de omschakeling worden gesplitst in de fase waarin het land wordt omgeschakeld (12 maanden) en de fase waarin het melkvee wordt omgeschakeld (6 maanden).

In totaal duurt de omschakeling dus maximaal 18 maanden, terwijl dat vroeger 2 jaar was. De duurste periode is deze waarin het vee wordt omgeschakeld.

De landbouwer moet dan 6 maanden onder meer biokrachtvoeder aankopen, terwijl hij nog niet kan verkopen aan de hogere bioprijs. Afnemers zouden hierin tegemoet kunnen komen”, besluit minister Crevits.

Lieven Vancoillie

Meest recent

Meest recent