België vraagt Europese rem op melkproductie om zuivelcrisis te voorkomen
Tijdens de meest recente Europese landbouwraad vroeg ons land de Europese Commissie om maatregelen te nemen om een crisis in de zuivelsector te voorkomen. De Commissie houdt de boot voorlopig af.
De Waalse minister van Landbouw Anne-Catherine Dalcq (MR) spoorde tijdens de Europese landbouwraad van 30 maart in naam van ons land de Europese Commissie aan om in te grijpen in de moeilijke Europese zuivelmarkt. “De productie stijgt, terwijl de vraag niet in dezelfde mate is toegenomen, waardoor de melkprijs en inkomens van melkveehouders onder druk staan”, legde Dalcq uit.
In België is de situatie zelfs bijzonder zorgwekkend. De melkprijs voor onze melkveehouders ligt bij de laagste in de Europese Unie, en ‘zelfs bij de laagste ooit waargenomen in de EU’, benadrukt Dalcq. Melkveehouders kregen in de maand februari volgens cijfers van BCZ gemiddeld nog maar 37,9 euro voor 100 l melk, 32% minder dan in februari vorig jaar.
De onzekere geopolitieke situatie doet er nog een schepje bovenop. “De aanhoudende spanningen in het Midden-Oosten blijven hun weerslag hebben op de energiemarkten en bepaalde landbouwgrondstoffen, waardoor de productiekosten voor landbouwbedrijven op een hoog niveau blijven”, schrijft ons land in een briefing voor de landbouwraad. Chinese en Amerikaanse invoerbeperkingen op Europese zuivelproducten beperken dan nog eens de exportkansen.
Vrijwillige productievermindering
Daarom vraagt België aan de Commissie om ‘een tijdelijk en vrijwillig programma voor de vermindering van de melkproductie te activeren.’ Hiermee zou de EU melkveehouders betalen om minder melk te produceren, zodat het aanbod daalt en de zuivelmarkt kalmeert. De EU paste deze maatregel 10 jaar geleden al toe om de zuivelcrisis van 2016 te bezweren, met succes.
“De ervaringen met de zuivelcrisis van 2016 hebben aangetoond dat Europese marktbeheersinstrumenten kunnen bijdragen aan het stabiliseren van de situatie. De Europese regeling voor vrijwillige melkproductievermindering die destijds werd ingevoerd, gaf een signaal af aan de markt en droeg bij tot het herstel van een beter evenwicht tussen vraag en aanbod”, aldus ons land.
België vraagt ook om fondsen uit de landbouwcrisisreserve in te zetten om ‘de meest kwetsbare landbouwbedrijven te ondersteunen’, en om de interventieprijzen voor zuivelproducten na 20 jaar aan te passen aan de inflatie en de stijgende productiekosten. Het gaat om de prijs waaraan de overheid boter en mageremelkpoeder inkoopt om het aanbod op de particuliere markt te verminderen.
Daadkrachtige maatregelen moeten ‘voorkomen dat de situatie in de zuivelsector verslechtert’. “In een mondiale en volatiele zuivelmarkt moet de Europese Unie in staat zijn om op marktontwikkelingen te anticiperen en hierop in te spelen, in plaats van ze louter te ondergaan.”
Druk van verschillende kanten
Met deze oproep voegt België haar stem bij organisaties als de European Milk Board (EMB), die meer dan een maand geleden al vond dat het hoogdringend tijd wordt voor een vrijwillige productievermindering.
“In 2016 reageerde de EU pas toen de prijzen al waren ingestort. Vandaag zien we opnieuw stijgende volumes en dalende prijzen, ditmaal tegen de achtergrond van aanzienlijk hogere productiekosten”, zei de EMB in februari. “Als er nu geen maatregelen genomen worden, zal er zich onvermijdelijk een nieuwe zuivelcrisis ontvouwen.”
België is niet het enige land dat druk zet op de Commissie om actie te ondernemen. Het voorstel van België kreeg de steun van 5 andere lidstaten en ook Slovakije zette de zuivelmarkt op de agenda van de landbouwraad. In januari spoorden Hongarije en Italië de Commissie al aan om in te grijpen in de zuivelmarkt, waarbij het Mediterrane land een heus ‘buitengewoon Europees melkplan’ presenteerde met onder andere steun voor vrijwillige productievermindering. In december stond het onderwerp ook al op de agenda van de landbouwraad.
Commissie monitort
Begin dit jaar vond landbouwcommissaris Christophe Hansen het nog te vroeg om maatregelen te nemen om de druk van de melkmarkt te nemen. Ook nu blijft het bij begrip voor de moeilijke situatie van melkveehouders en beloftes om de situatie te monitoren en in te grijpen ‘als de situatie dat vereist’, aldus Hansen op 30 maart.
De Eurocommissaris benadrukte dat de lage prijzen nu ‘een correctie’ zijn van recordprijzen in 2025. Ook ‘laten zowel de binnenlandse vraag als de export goede resultaten zien’ en zijn er tekenen dat de zuivelmarkt zich herstelt. Zo stijgen de marktprijzen voor producten als boter en mageremelkpoeder langzaamaan en ‘bestaan er ernstige twijfels of de recente productiestijging zich zal voortzetten’.
