Europese Commissie laat meer staatssteun toe voor kwetsbare sectoren als landbouw
De Europese Commissie biedt de lidstaten meer ruimte om steun te verlenen aan sectoren die zwaar getroffen worden door de oorlog in het Midden-Oosten en de stijgende prijzen voor brandstoffen en meststoffen.
“De recente sterke stijgingen van de energieprijzen vragen om een onmiddellijke reactie”, zei vicevoorzitter Teresa Ribera op woensdag 29 april bij de presentatie van de versoepelde regels voor staatssteun. Het gaat om ‘doelgerichte’ maatregelen voor de landbouw, de visserij, het transport en de energie-intensieve industrie. Ze gelden tot eind 2026.
Voor de landbouw, de visserij en het transport zullen de lidstaten tot 70% kunnen tussenkomen in de extra kosten die het gevolg zijn van de duurdere brandstoffen en meststoffen. Die steun wordt berekend op basis van de consumptie, maar lidstaten kunnen ook kiezen voor een eenvoudige optie en vaste bedragen tot 50.000 euro uitkeren, met name aan kleinere bedrijven.
De Commissie verruimt ook de mogelijkheden voor staatssteun voor de energie-intensieve industrie, zoals de chemie en de staalsector. Lidstaten kunnen de steun voor de betaling van de elektriciteitsfactuur optrekken van de huidige 50 procent naar 70%. Dit kan tot 50% van de totale consumptie dekken.
Lessen leren uit vorige energiecrisis
De Commissie, die erover moet waken dat overheidssteun de eerlijke concurrentie tussen ondernemingen uit rijkere en armere lidstaten niet ondermijnt, komt met de versoepelingen aan verscheidene lidstaten die de voorbije weken hadden aangedrongen op meer manoeuvreerruimte om hun economie te beschermen tegen de stijgende prijzen.
Commissievoorzitter Ursula Von der Leyen riep de lidstaten wel op om lessen te trekken uit de energiecrisis van 2022 en geen maatregelen te nemen die de vraag naar olie en gas aanwakkeren en die te breed worden uitgerold. Slechts een kwart van alle noodsteun was toen gericht op kwetsbare gezinnen en bedrijven
“Er werd meer dan 350 miljard euro uitgegeven aan maatregelen zonder specifieke doelgroep”, stelde Von der Leyen woensdag in een debat in het Europees Parlement in Straatsburg. “Dit had enorme gevolgen voor de overheidsfinanciën van de lidstaten en het ondermijnde bovendien de maatregelen ter bescherming van de meest kwetsbaren.”
Overstap naar duurzame energie
Sinds het Amerikaanse en Israëlische leger eind februari de aanval op Iran openden en het regime in Teheran als tegenzet de transit van olie, gas en meststoffen door de Straat van Hormuz blokkeerde, is de rekening voor de invoer van fossiele brandstoffen in de EU al met meer dan 27 miljard euro gestegen.
Het toont volgens de Commissie eens te meer aan dat de overstap naar duurzame energiebronnen die in Europa zelf worden geproduceerd de oplossing op lange termijn blijft. Zo voelt een land als Zweden, dat al bijna alle stroom uit hernieuwbare energie en kernenergie haalt, de impact van de oorlog en de stijgende gasprijs veel minder, haalde Von der Leyen aan.
