Brouns wil drempels voor insectenkweek wegwerken
Het kweken van insecten botst vandaag de dag nog op een aantal drempels. Zo kan het huidige aardappeloverschot niet ingezet worden als voer voor meelwormen, wat volgens een aantal politici een gemiste kans is. Vlaams minister van Landbouw en Omgeving Jo Brouns (cd&v) neemt de handschoen op om enkele van die drempels voor de insectenkweek weg te werken.
Dat de aardappeloverschotten niet kunnen ingezet worden als voer voor meelwormen, werd in de commissie Landbouw van 6 mei aangekaart door Lydia Peeters van Anders en Stijn De Roo van cd&v.
Complexe en niet-aangepaste regels
“Onderzoekers geven aan dat gefermenteerde aardappelresten bijzonder geschikt zijn als voeding voor meelwormen en dat dit perfect past binnen een circulaire bio-economie. Zo kan uit deze meelwormen onder meer olie worden geëxtraheerd voor verschillende toepassingen. Toch blijkt dat deze piste vandaag de dag nauwelijks wordt benut, niet omdat de technologie of de kennis ontbreekt, maar omdat ondernemers botsen op een complexe en niet-aangepaste regelgeving rond insectenkweek en het gebruik van reststromen. Het is het zoveelste bewijs dat overdadige regeldruk een rem vormt op ondernemerschap, innovatie en economische groei. Dat is bijzonder jammer, want net in een situatie van overschotten zou een dergelijke innovatie een deel van de oplossing kunnen bieden”, stelt Lydia Peeters.
“De praktische toepassing van aardappeloverschotten als voer voor meelwormen zou worden verhinderd door wetgeving. Onderzoekers van Thomas More-hogeschool spreken daarbij van tientallen voorbeelden, zoals het gebrek aan standaardwaarden voor emissies bij insecten. Daardoor kan bij een vergunningsaanvraag niet worden voldaan aan de vereiste om aan te geven hoeveel ammoniak de productie zal teweegbrengen. Ook de track and trace-regels zouden administratief te complex zijn voor het werken met reststromen met telkens andere producten en hoeveelheden”, vult Stijn De Roo aan.
Aardappelwodka
Minister Brouns is zich terdege bewust van de gemiste kans voor de aardappeloverschotten. “Naar aanleiding van de huidige aardappeloverschotten werden verschillende pistes onderzocht om toch nog wat van de gemaakte kosten te kunnen recupereren. Specifiek voor aardappelen werd onder meer gekeken naar vergisting en bijvoorbeeld wodkaproductie. Men kwam echter tot de conclusie dat weinigen zitten te wachten op die overschotten of dat de schaalgrootte waarop een valorisatie kan worden uitgevoerd, te beperkt is om een echte oplossing te bieden. Het is bijgevolg niet eenvoudig om een bedrijfsstrategie uit te bouwen die gebaseerd is op het valoriseren van occasionele overschotten die tijdelijk en op dat moment massaal beschikbaar zijn. Zodra overgestapt moet worden naar andere reguliere stromen, wordt de kostprijs vaak te hoog om daar verder mee te werken”, stelt minister Brouns.
“Onderzoekers van Thomas More, Inagro en het Instituut voor Landbouw-, Visserij- en Voedingsonderzoek (ILVO) gaan na welke cijfers, bijvoorbeeld inzake emissies, al beschikbaar zijn en welke stappen nog gezet moeten worden om tot gedragen cijfers te komen. Die onderbouwing moet het voor startende bedrijven gemakkelijker maken om een vergunning te krijgen, die toelaat om te starten met insectenkweek”, meldt Brouns.
Stabiel businessmodel is moeilijk
“Maar zelfs met het wegwerken van die drempels kan niet gegarandeerd worden dat de insectenkweek op overschotten uit de landbouw snel en grootschalig ingang zal vinden in Vlaanderen. In een sector waarin vraag en aanbod in ontwikkeling zijn, is het niet eenvoudig om een stabiel businessmodel uit te tekenen. Bovendien moeten er ook alternatieven beschikbaar zijn op die momenten dat er geen gebruikgemaakt kan worden van goedkope overschotten als substraat waar insecten op gekweekt kunnen worden”, duidt de minister.
“Er wordt nog heel veel gepionierd. Ik denk inderdaad dat er voldoende reststromen van voeding zijn die als organisch materiaal gebruikt kunnen worden voor larven om hoogwaardige eiwitten te kunnen produceren voor veevoedertoepassingen. Er wordt bijvoorbeeld samengewerkt met koekjesfabrieken als het gaat over de zwarte soldatenvlieg. We willen onafhankelijk zijn wat ons eigen voedsel betreft, maar we willen ook onafhankelijk zijn wat het voedsel betreft voor de dieren die we hier nodig hebben voor de eigen voedselproductie. We willen onafhankelijk worden van eiwitten uit het buitenland, bijvoorbeeld. Ik geloof dus echt wel in die toekomst”, benadrukt de minister.
Minder belemmeren, meer stimuleren
“Ik ben mij bewust van de regelgeving, die vandaag ook daar eerder belemmerend dan stimulerend werkt. Ook stikstof is nooit veraf als het gaat over bedrijven waar men wil werken met bijvoorbeeld de zwarte soldatenvlieg. Ik ben een bondgenoot om daar zeker verder in te gaan en om de inventarisatie te maken van alles wat vandaag als een drempel ervaren kan worden, want dit is wat mij betreft absoluut een deel van de oplossing, een deel van de toekomst en de weg die af te leggen is inzake circulaire landbouw en bio-economie”, stelt de Vlaamse minister van Landbouw.
“Ik neem die handschoen dus op. We zijn ermee bezig om dat meer kansen te geven dan vandaag het geval is. Ik hoop dus dat we daar de komende maanden en jaren zeker verdere doorbraken in kunnen realiseren, want ik ben me er heel goed van bewust hoe belangrijk dit is als deel van de oplossing voor de voederproductie hier in Vlaanderen. Er is heel wat potentieel om verder te exploreren en te ontsluiten voor onze landbouwers in Vlaanderen”, besluit minister Brouns.
