Hebben kalverjasjes veel nut?
Tijdens deze weken wordt het terug warmer, maar in de winterperiode krijgen heel wat kalveren tegenwoordig een kalverjasje aan. Een rundveehouder vroeg aan het Rundveeloket of dit veel nut heeft en hoe je deze jasjes correct gebruikt.
Kalveren proberen een constante lichaamstemperatuur te behouden. Binnen een bepaalde temperatuurbereik (de thermoneutrale zone of TNZ) kunnen kalveren dit zonder extra energie te verbruiken. De TNZ ligt tot een leeftijd van 4 weken voor gezonde Holstein-kalveren gemiddeld tussen 10 en 25 °C. De onderste kritische temperatuur (OKT) varieert in de eerste 4 levensweken evenwel van 15 tot 5 °C, afhankelijk van de leeftijd en toestand van het kalf (zie tabel 1).
De ondergrens wordt bepaald door de gevoelstemperatuur die het kalf ervaart, afhankelijk van omgevingsfactoren als wind, vochtigheid en zonnestralen. Een goede huisvesting die het kalf beschermt tegen wind, neerslag en zon, vormt, samen met voldoende droog strooisel, een eerste belangrijke basis om het kalf te wapenen tegen extreme omstandigheden.
Kalverjasjes
Een kalf dat zichzelf actief warm moet houden, zal meer energie verbruiken en bijgevolg meer voeder nodig hebben. Een kalverjasje zal het kalf beter isoleren en de nood aan extra energie verlagen. Zo kan voeder gespaard worden of heeft het kalf meer energie beschikbaar om elders aan te wenden, zoals voor de groei. In beide scenario’s verbetert de voederconversie van het kalf.
Het zijn vooral kalveren, geboren in de winter, die geconfronteerd worden met temperaturen onder hun OKT. Kalveren tot 3 weken oud of zieke kalveren kunnen dan ook zeker baat hebben bij het gebruik van kalverjasjes.
Onderzoek illustreert dat jonge kalveren die jasjes dragen (beperkt) beter groeien of bij gelijke groei minder voeder opnemen. Het voordeel van de jasjes blijkt groter naarmate kalveren jonger zijn en naarmate de omgevingstemperatuur lager is. Uit de onderzoeken bleken kalverjasjes zelden een duidelijk effect te hebben op de gezondheid van de kalveren. De variatie tussen de verschillende groepen bleek vaak te groot en het effect niet significant.
Het juiste kalverjasje
Niet alle types kalverjasjes zijn even geschikt. Goede jasjes sluiten goed aan (ook bij kleine kalveren), zijn makkelijk aan en af te doen, en belemmeren het kalf niet in ademhaling of beweging. Ook moeten ze waterafstotend zijn, goed gewassen kunnen worden en moeten ze duurzaam zijn.
Vermijd ook jasjes met Velcro-sluitingen of met slechts één laag die niet ademt en die het vocht van het kalf niet afvoert.
Hoe gebruiken?
Een goede hygiëne is uitermate belangrijk. Spuit een jasje direct na gebruik af om het grootste vuil te verwijderen. Vervolgens was je het met voldoende wasmiddel op 60 °C (of volgens aanwijzing van de fabrikant) en laat het goed drogen. Verdere ontsmetting, zeker in situaties met verhoogde infectiedruk (bijvoorbeeld bij Cryptosporidium) is aangewezen. Raadpleeg je dierenarts bij twijfel over het te volgen protocol.
Een pasgeboren kalf, eens het droog is, een jasje aandoen, is een makkelijke beslissing. Wanneer dit jasje het best terug uitdoen, hangt af van verschillende factoren. Ruwe richtlijn: Gebruik jasjes liever bij kalveren jonger dan 7 dagen dan bij gezonde kalveren ouder dan 3 tot 4 weken.
Meer info over kalverjasjes lees je via www.rundveeloket.be/kalverjasjes.
