Voka, Unizo en Boerenbond vragen bijsturing ontwerp-natuurherstelplan
Werkgeversorganisaties Voka en Unizo roepen, samen met Boerenbond, de Vlaamse en federale regering op om het huidige ontwerp van het Vlaamse natuurherstelplan niet in te dienen bij de Europese Commissie. Volgens de organisaties dreigt het ontwerp-plan vergaande gevolgen te hebben voor de landbouwers, bedrijven en burgers, terwijl de impact ervan onvoldoende in kaart is gebracht.
Het Vlaamse natuurherstelplan vloeit voort uit de Europese Natuurherstelverordening. Die is in 2024 goedgekeurd en wil de biodiversiteit herstellen door de EU-lidstaten te verplichten om tegen 2030 minstens 30% van de gegarandeerde natuur effectief in herstel te brengen. Volgens de organisaties dreigt het Vlaamse natuurherstelplan in zijn huidige vorm Vlaanderen op te zadelen met meer rechtsonzekerheid en regeldruk, meer budgettaire druk en minder concurrentiekracht voor de bredere industrie, landbouw en kmo’s, terwijl de impact ervan onvoldoende in kaart is gebracht.
Bezorgdheid over praktische en economische gevolgen
Hoewel de belangenorganisaties aangeven de doelstellingen rond natuurherstel en biodiversiteit legitiem te vinden, uiten ze hun bezorgdheid over de praktische en economische gevolgen van de huidige tekst. Volgens hen bevat het ontwerpplan bovendien maatregelen die verder gaan dan wat Europa voorschrijft. Boerenbond stelt dat de huidige Vlaamse doorvertaling de vergunningverlening op slot dreigt te zetten.
Uit het ontwerpplan blijkt dat niet alleen de Natura 2000-gebieden onder natuurherstel vallen, maar ook actuele habitats en natuurbeheerplannen, wat de bescherming van natuur en de gevolgen voor vergunningen aanzienlijk doet toenemen.
“Wij zijn voor natuurherstel. Net daarom zijn sterke ondernemers cruciaal om met innovatie en verduurzaming hiertoe bij te dragen. Daarvoor hebben zij nood aan vergunningen, grond en duidelijke regels. We willen een wake-up call geven, want anders dreigt dit geruisloos te passeren met alle gevolgen van dien”, zegt Boerenbond-voorzitter Lode Ceyssens.
“Het ontwerpplan breidt de natuurbescherming aanzienlijk uit, ver buiten de bestaande Natura 2000-gebieden. Grote delen van Vlaanderen, waaronder stedelijke zones en economische knooppunten zoals havens, vallen onder een strenger natuurherstelregime. Die aanpak dreigt te leiden tot bijkomende natuurtoetsen, compensatieverplichtingen en juridische procedures”, duidt Voka.
Gebrek aan socio-economische impactanalyse
De organisaties hekelen voorts het ontbreken van een afgeronde socio-economische impactanalyse, en menen dat ook de effectieve inspraak door burgers en het middenveld, zoals gevraagd binnen de verordening en eerder aangekondigd, dode letter is gebleven.
“Ondernemen moet absoluut mogelijk blijven. Er mogen dus geen bijkomende onzekerheden komen op vlak van vergunningverlening door juridische losse eindjes. Economie en biodiversiteit kunnen en moeten hand in hand gaan. Daarom is het belangrijk dat biodiversiteit geen bedreiging meer vormt, maar net een facilitator. Dat moet in overleg met alle belanghebbenden gebeuren”, vindt Lode Ceyssens.
Haalbaar en ondernemersvriendelijk plan gevraagd
Het stikstofdecreet is, zeker in de landbouwsector, nog niet volledig opgelost. De organisaties vrezen dat de Vlaamse regering opnieuw een fout begaat als ze het ambtelijke natuurherstelplan indient zoals het nu voorligt. “Het plan werd ambtelijk opgemaakt, zonder noemenswaardige inspraak en zonder de economische en juridische impact deftig te onderzoeken. Dit heeft vergaande gevolgen en gaat zware impact hebben op bedrijven, landbouwers en burgers. We vragen een haalbaar en ondernemersvriendelijk natuurherstelplan”, waarschuwt Ceyssens.
Als landbouwers en ondernemers samen dezelfde waarschuwing geven, wijst dat op een structureel probleem met de uitvoerbaarheid van het beleid. Vlaanderen werkt aan een vereenvoudiging van de vergunningenprocedure en Europa werkt aan een versterking van de concurrentiekracht. Volgens Boerenbond dreigt dit Natuurherstelplan het tegenovergestelde effect te hebben en vergunningen voor verduurzaming en innovatie helemaal op slot te zetten.
Oproep tot overleg
Voka en Boerenbond brachten hun bezorgdheden aan bod tijdens een gesprek met Het Nieuwsblad. Ze riepen daarin op om het ontwerp-natuurherstelplan niet goed te keuren en in overleg te gaan met de betrokken partijen en de Europese Commissie.
Daarnaast vragen ze een grondige juridische en socio-economische impactanalyse, duidelijkheid over de financiering van de maatregelen, volwaardige betrokkenheid van het middenveld en meer transparantie over de manier waarop andere Europese landen en regio’s hun natuurherstelplannen uitwerken.
Pas wanneer deze voorwaarden vervuld zijn, kan werk worden gemaakt van een gedragen natuurherstelplan, waarbij natuurherstel hand in hand gaat met economische ontwikkeling en maatschappelijke haalbaarheid.
