Aandachtspunten bij de elfde keuringscyclus

Dit artikel licht de wijzigingen toe die gepubliceerd werden in het nieuwe Koninklijk Besluit van 22/03/26 (publicatie BS 20/05/2026).

Algemene wijzigingen keuringswetgeving

Vooreerst werden er met de publicatie van dit nieuwe KB aan de basis van het KB keuring spuittoestellen van 13/03/2011 enkele extra aanpassingen doorgevoerd. Er is nog steeds vrijstelling van keuring voor rugspuiten en alle types spuittoestellen die bij normaal gebruik door één enkele persoon kunnen gedragen worden, alsook voor lansspuiten waarbij hoogstens 2 dophouders gemonteerd zijn op de lans en waarbij de richting en de oriëntatie van de spuitnevel worden bepaald door de bediener van de lans.

Strikt wettelijk gezien zijn alle andere types spuittoestellen keuringsplichtig! Niet alleen de klassieke veldspuiten, boomgaardspuiten en allerlei types spuitapparatuur gebruikt in tuinbouw en sierteelt, maar ook toestellen die gebruikt worden op trans-portsystemen of -banden (bijvoorbeeld voor witloofwortelbehandeling, champignonteelt…), losse spuitboompjes in combinatie met een drukeenheid, manuele spuitkarretjes (bijvoorbeeld voor groenbeheer), onkruidspuiten in de fruitteelt, spuitinstallaties op pootmachines, verneveltoestellen…

Wat wijzigt er in de keuringsprotocols?

Er werden 2 belangrijke wijzigingen doorgevoerd die van toepassing zijn voor alle gangbare keuringsprotocols. In eerste instantie wordt sinds 2026 door de keuringsdienst gecontroleerd of het spuittoestel over een minimale driftreductie van 75% beschikt wanneer het gebruikt wordt voor openluchttoepassingen. Deze driftreductie kan bereikt worden met behulp van driftreducerende doppen en/of het type spuittoestel voorzien in het ministerieel besluit van 1 april 2021 tot vaststelling van de drift-reducerende middelen of maatregelen (laatste update MB 8/08/2025).

Hou er wel rekening mee dat in Vlaanderen voor de IPM (Integrated Pest Management)-wetgeving een totale driftreductie van 90% vereist is. Daardoor wordt er beter direct gekozen voor een driftreductie van 90% op het toestel, tenzij alle gebruikte percelen van hagen voorzien zijn, waardoor in combinatie met een techniek van 75% op het toestel toch een totale driftreductie van 90% kan gehaald worden.

Zoals reeds vermeld zal elk spuittoestel aangeboden op de keuring over een minimale driftreducerende techniek van 75% moeten beschikken. Wanneer er op een standaardspuittoestel nog doppensets aanwezig zijn die dit percentage niet halen, dan wordt het toestel afgekeurd (zelfs bij de aanwezigheid van een doppenset met minstens 75% driftreductie). Voor toestellen die enkel gebruikt worden in een gesloten omgeving geldt deze verplichting niet (bijvoorbeeld serre, kap, loods). De actuele lijst met driftreducerende doppen/technieken kan je steeds terugvinden op fytoweb.

Een tweede belangrijke wijziging betreft de keuring op lekkages, waarbij onderscheid zal gemaakt worden tussen stationaire lekken die zich voordoen wanneer niet gespoten wordt (geparkeerd toestel) en lekkages tijdens het spuiten. Lekken die zich voordoen wanneer het toestel geparkeerd staat, zorgen voor puntverontreiniging. De impact ervan zal dus veel groter zijn dan bij lekkages die zich voordoen in het veld tijdens het spuiten. De grens voor deze stationaire lekken werd gebracht op 10 ml/min, wat er in de praktijk op neerkomt dat het toestel zo goed als lekvrij moet zijn wanneer er niet gespoten wordt. Voor lekken tijdens het spuiten is de tolerantie groter en wordt de spuitmachine pas afgekeurd bij lekken die groter zijn dan 30 ml/min.

Verder zijn er nog enkele bijkomende kleine wijzigingen ten opzichte van de vorige cyclus verspreid over de verschillende protocols.

Bijkomende wijzigingen voor veldspuiten

De laatste jaren worden op de keuring meer en meer problemen vastgesteld met elektromagnetische dopafsluiters. Omwille van vervuiling of slijtage gaan deze dopafsluiters niet volledig meer open tijdens het spuiten, met als gevolg een beduidend lagere druk ter hoogte van de slecht werkende dopafsluiter. Daardoor zal het spuitbeeld ter hoogte van deze dopafsluiter gebrekkig zijn.

Wanneer meer dan 5 dophouders slecht openen (drukdaling meer dan 10% ten opzichte van de gemiddelde spuitdruk op de spuitboom), zal het toestel afgekeurd worden.

Wijziging voor verneveltoestellen en graanbehandelingsinstallaties

Ondertussen werden tijdens de afgelopen keuringscyclus reeds een groot deel van de bestaande verneveltoestellen en graanbehandelingsinstallaties gekeurd. De basis van de keuring van deze toesteltypes is het vergelijken van het werkelijke verneveldebiet met het debiet dat de fabrikant aangeeft bij de geteste toestelinstellingen. De redenering is simpel. Verneveltoestellen worden door de fabrikant ontwikkeld met als doel een nevel met een bepaald druppelgroottespectrum te creëren bij de voorgeschreven instellingen. Wanneer het gemeten verneveldebiet te veel afwijkt van het debiet dat de fabrikant vooropstelt, mag men ervan uitgaan dat het toestel niet correct meer werkt en bijgevolg niet meer het optimale druppelgroottespectrum geeft.

Tijdens de keuringen de afgelopen cyclus werd vastgesteld dat de gehanteerde tolerantie van 15% aan de enge kant was voor dergelijke toestellen. Na analyse van deze keuringen en overleg met fabrikanten en dealers werd de grens opgetrokken naar een praktijkgerichte 25%.

Ga dus als eigenaar zeker na of het verneveldebiet van je toestel binnen deze tolerantie ligt en contacteer de leverancier van het toestel bij te grote afwijkingen.

IPM versus keuringswetgeving

Verder is het interessant om nog een aantal belangrijke verschilpunten te duiden tussen de Vlaamse IPM-wetgeving en de federale Belgische keuringswetgeving. Bovenop de verplichtingen die op de keuring nagekeken worden, legt IPM een aantal extra zaken op die niet nagekeken worden door de keuringsdienst. Deze extra zaken zullen door de Onafhankelijke Controle Instellingen nagekeken worden bij de diverse controles die worden uitgevoerd op de naleving van de verschillende lastenboeken.

Zo schrijft de IPM-wetgeving vanaf dit jaar voor om elke bespuiting uit te voeren met een driftreductie van 90% (hetzij op het toestel, hetzij combinatie toestel en haag en/of hagelnetten). Verder is binnen IPM (reeds vanaf 2023) ook een terugslagklep vereist in de aanzuigleiding voor oppervlaktewater.. Ook een spoelwatertank op het toestel werd vanaf dit jaar verplicht. Deze zaken worden dus in de lopende cyclus (2026-2028) niet nagekeken door de keuringen die door de keuringsdienst van het Instituut voor Landbouw-, Visserij- en Voedingsonderzoek (ILVO) worden uitgevoerd in opdracht van het Federaal Agentschap voor de Veiligheid van de Voedselketen (FAVV).

Organisatie keuringen

Elke aankoop/verkoop van een spuittoestel moet steeds binnen de 30 dagen doorgegeven worden aan de dienst Keuring spuittoestellen, zowel voor nieuwe als tweedehandse binnenlandse en buitenlandse toestellen. Aangiftes worden gezamenlijk en schriftelijk door aankoper en verkoper overgemaakt via het formulier voor aankoop en verkoop van een spuittoestel, te bekomen via de website van de keuringsdienst. Na aangifte van het spuittoestel wordt automatisch per post een bewijs van aangifte opgestuurd. Eenmaal dit bewijs in het bezit is, kan het toestel voorlopig gebruikt worden tot de eerstvolgende keuring.

De keuringsdienst zal je steeds op het dichtstbijzijnde testcentrum uitnodigen en dit op een vaste datum en uur. Zijn datum en uur niet haalbaarvoor jou, dan dient de keuringsdienst minimaal 5 kalenderdagen vóór de vooropgestelde keuringsdatum te worden verwittigd. Eventueel kan telefonisch en in onderling overleg een nieuwe datum afgesproken worden. Hoewel de dienst over een keuringslocatie beschikt in bijna elke Vlaamse gemeente of stad, kan een thuiskeuring aangevraagd worden mits extra verplaatsingskosten.

Johan Declercq (ILVO)

Meer info vind je op de website keuringspuittoestellen.ilvo.vlaanderen.be/nl/