33 Vlaamse landbouwprojecten voor innovatie en demonstratie krijgen steun

Er is 2,4 miljoen euro voor 23 EIP-projecten innovatie en samenwerking.De projecten lopen 2 jaar, tussen 1 oktober 2026 en 31 maart 2029.

23 operationele groepen ontwikkelen een innovatieve oplossing of een innovatief samenwerkingsverband als antwoord op een bepaalde problematiek of opportuniteit. Een operationele groep is een samenwerkingsverband dat bestaat uit (actieve) landbouwers, adviseurs, onderzoekers, actoren uit de agrovoedingsketen, andere (kmo-) ondernemers, innovatie-ondersteunende diensten, productenorganisaties, brancheorganisaties … Alle projecten starten vanuit een specifieke uitdaging van landbouwers of groepen landbouwers. In 15 projecten worden nieuwe werkwijzen of technieken ontwikkeld en de andere 8 projecten focussen op innovatieve samenwerkingen tussen landbouwers, andere actoren en ketenspelers.

Kuddewaakhonden in wolvengebied

Een voorbeeld is de operationele groep ‘Kuddewaakhonden in wolvengebied’. De terugkeer van de wolf in Vlaanderen zorgt voor toenemende predatieschade en onzekerheid bij professionele schapenhouders. Dat is vooral zo bij grote, mobiel ingezette en extensief beheerde kuddes waar vaste wolfwerende omheiningen moeilijk toepasbaar of duur zijn. Buitenlandse ervaring toont aan dat kuddewaakhonden predatieschade sterk kunnen reduceren, maar dat het succes afhangt van de juiste selectie, voldoende honden per kudde, goede opleiding en afstemming op de omgeving. De operationele groep ‘Kuddewaakhonden in wolvengebied’ onderzoekt de technische effectiviteit van kuddewaakhonden en ontwikkelt een Vlaams toepasbaar en beheersbaar model voor grote professionele kuddes schapen. Dat kader brengt juridische randvoorwaarden, economische haalbaarheid, praktische uitvoering en kwaliteitsborging via certificatie van honden samen.

Een tweede voorbeeld zijn verschillende projecten ter versterking van producentenorganisaties. De Producenten Organisatie Vleesvee (POVV) ontwikkelt in het project ‘Duurzame Samenwerking tussen Veehouders’ een objectief, transparant en duurzaam waarderingskader dat alle relevante factoren voor prijsvorming samenbrengt. Veehouders krijgen een helder en betrouwbaar overzicht van de parameters die de waarde van hun dieren bepalen. Productiviteit, economische meerwaarde en onderhandelingspositie worden erdoor versterkt. De Vlaamse Producentenorganisatie voor Varkenshouders (VPOV) zet met het project ‘Gedeeld inzicht, gezamenlijk resultaat’de stap van kennis-producentenorganisatie naar markt-producentenorganisatie. Ze wil het aanbod van varkenshouders bundelen en koppelen aan de meest geschikte afnemers, om de positie in de keten te versterken en meer grip te krijgen op prijs en afzet.

Mobiele kippenstallen

De operationele groep ‘Tok op Wielen’ onderzoekt of de sector van de mobiele legkippenstallen kan professionaliseren door het oprichten van een producentenorganisatie. Wat de meest geschikte vorm van samenwerking voor telers van eiwitgewassen in Vlaanderen is, wordt onderzocht en uitgewerkt door de operationele groep ‘Fit2Proteinshift’. Ze zet in op capaciteitsopbouw van een groep van landbouwers-trekkers die vervolgens het samenwerkingsverband zullen leiden. Idealiter werkt de operationele groep toe naar een erkende producentenorganisatie. Want een versterkte positie van de telers biedt mogelijkheden naar risicobeheer en een correcte prijsvorming, maar ook naar een betere afstemming van vraag en aanbod.

Innovatief planten

Een derde voorbeeld gaat over innovatief planten.De operationele groep ‘Autoplant’ onderzoekt het potentieel van volautomatisch planten als innovatieve technologie voor de teelt van prei en uien. Nu worden losse preiplanten manueel of semi-automatisch geplant, wat een groot aantal arbeidskrachten vergt. Het volautomatisch planten van trayplanten prei kan een antwoord bieden op arbeidstekorten. Bovendien hebben trayplanten een langere houdbaarheid waardoor het planten bij moeilijke weersomstandigheden kan uitgesteld worden. Uien worden hoofdzakelijk in het voorjaar machinaal ingezaaid. De opkomst van uien verloopt niet altijd vlot bij moeilijke weersomstandigheden en er worden regelmatig volledige percelen opnieuw ingewerkt. Het volautomatisch planten van trayplanten ui kan een antwoord bieden op deze problemen.

Direct-planten in een mulchlaag of vernietigde groenbedekker of bij minimale bodembewerkingen: dit biedt een veelbelovend alternatief voor intensieve bodembewerking omdat het de bodemstructuur behoudt, de bodem bedekt houdt en beschermt tegen verslemping. De operationele groep ‘Groenten direct geplant’ wil een innovatieve machine die ontwikkeld werd om te planten in diverse vormen van bodembedekking of zonder uitvoerige bodembewerking, testen. Ook krijgen telers concrete werkrichtlijnen zodat direct planten in mulch of groenbedekkers een haalbare en schaalbare praktijk wordt.

Agentschap Landbouw en Zeevisserij