Charles Delalande experimenteert, maar keert telkens terug naar de Normandes

De Normandes zijn voor Charles de perfecte dubbeldoelrunderen. “Ze zijn polyvalent. Hun melk is van topkwaliteit en ze zijn goed bevleesd. In volume melk halen ze niet hetzelfde niveau als de Holstein-runderen, maar door de goede vet- en eiwitgehaltes van de melk – Normandes halen tot respectievelijk 4,2 en 3,6% - krijgen we een goede prijs bij Lactalis, het bedrijf dat onze melk ophaalt.” Hij is al de vierde generatie die Normande-runderen houdt. Hij is er trots op dat elk dier in zijn stal terug te voeren is tot de eerste 2 Normande-runderen die zijn overgrootvader in 1936 geleden kocht.

Normande-koeien in Bretagne

Het enige jammere is dat Charles en Sixtine hun Normande-koeien in Bretagne melken en niet in Normandië. “Voor verschillende zuivelproducten geldt een Appellation d'Origine Protégée (AOP, een beschermde oorsprongsbenaming). Het gaat dan vooral over kazen als de Camembert de Normandie, de Neufchätel en de Pont-l'Évêque. Om aan de regels van die AOP te voldoen, moet die melk komen van Normande-koeien die in Normandië gemolken worden. Daar krijgen de veehouders dan een interessant extraatje voor. Dat extraatje voor de AOP ontvangen wij dus niet.”

Minder maïs door hitte en droogte

De Normande-koeien van Charles Delalande produceren elk jaar zowat 550.000 l melk (met gemiddeld 70 koeien aan de melk) en worden gevoerd met hoofdzakelijk gras en maïs. Dat haalt hij van zijn eigen akkers en weiden, samen goed voor 72 ha. Omdat de maïsoogst in Bretagne dit jaar tegenviel door de aanhoudende hitte en droogte en omdat er minder snedes gras konden gemaaid worden, heeft hij al extra maïs aangekocht bij collega’s. Hij hoopt dat de extra aangekochte volumes zullen volstaan om de winter door te komen. Buiten maïs en soja krijgen de runderen nog soja en luzerne.

Alle stierkalfjes worden verkocht aan gespecialiseerde bedrijven zodra ze 2 weken oud zijn. De opkoper betaalt een vaste prijs, niet per gewicht. De koeien blijven doorgaans 2 tot 3 lactaties op het bedrijf en worden dan afgemest.

Niet gekozen voor melkrobot

De huidige stal werd door Charles gebouwd in 2018. Bij die nieuwbouw koos hij toen onder meer niet voor een melkrobot, maar wel voor een klassieke melkput. “In aanschafprijs lagen die 2 toen niet zo ver uit elkaar. De onderhoudskosten, dat was een ander verhaal. Die lagen toen hoger voor de melkrobot dan voor de klassieke melkput. Bovendien zie je in de melkput al je dieren 2 keer per dag van dichtbij op hun ‘cruciale punten’, de uier en de poten. En je bent dan wel gebonden aan de 2 melkbeurten per dag, maar tussenin moet je niet de hele tijd je gsm in de gaten houden om te zien welke melding je binnenkrijgt.

Maar het is niet dat ik mijn veto stel tegen een melkrobot. Als er een renovatie of vervanging nodig is van de melkput, zal ik met open vizier de kosten en andere voordelen nog eens naast elkaar leggen. Met een melkrobot zou ik van 2 naar 3 melkbeurten per dag kunnen gaan en zo het melkvolume kunnen opdrijven. Dat is zeker iets om mee te nemen als ik daar nog eens moet over beslissen”, zegt Charles. Hij runt het bedrijf samen met 1 vaste werknemer. Door de hitte van de voorbije zomer heeft Charles zelf een sproei/vernevelsysteem geplaatst in de stal, naast ventilatoren.

Genetische vooruitgang

Charles werkt zonder eigen dekstieren en insemineert alle koeien kunstmatig met gesekst sperma of hij laat al eens een embryo inplanten. Met een echtgenote die in de genetica werkt, kan het moeilijk anders. Hij experimenteert al eens met kruisingen. Hij is best trots op een kruising van een Normande met een witblauw. Die koe is momenteel drachtig van een kalf, waarvoor ze geïnsemineerd is met een rietje van Charolais. Daarnaast zijn er nog meer kruisingen met andere rassen, zoals Red Holstein of Parthenais. De basis blijft wel telkens de Normande-koeien. Met de kruisingen wil Charles kijken of hij het niveau van zijn stal nog kan verbeteren op een aantal punten, zonder helemaal voor een ander ras te moeten kiezen. Hij kon de melkgift van zijn Normande-koeien opdrijven tot 8.700 kg per koe, terwijl het gemiddelde voor dat ras op 6.500 kg per jaar ligt.

Fan van veeprijskampen

Een groot deel van de koeien heeft dan weer zuivere Normande-bloedlijnen, omdat Charles al eens graag deelneemt aan veeprijskampen. En dat de familie Delalande winnaars zijn in veeprijskampen, bewijzen de vele eretekens die een groot deel van een muur innemen in de kalverstal. “Het zijn er te veel om in onze woning op te hangen. En bovendien wil ik de medailles liever hier ophangen, omdat het in de eerste plaats toch de dieren zijn die ze verdiend hebben.” Charles won, net als zijn ouders voor hem, al vaak prijzen op de prijskamp van de vakbeurs Space in Rennes. Dit jaar zetelde hij er in de jury. Hij neemt deel aan dergelijke prijskampen tot in Parijs, maar niet verder dan dat. Toch kwam hij al eens naar België, zonder koeien, om in de jury te zetelen van de Normande-prijskamp op de Beurs van Libramont. In het zuiden van ons land zijn er een handvol veehouders die enthousiast bezig zijn met dit ras.

Van Frankrijk naar Colombia

Sixtine is al net zo begaan met het Normande-ras als haar man Charles. Zij zoekt op de internationale markt kopers voor de Normande-genetica. In België en Ierland en in nog wel meer Europese landen zijn er veehouders met interesse voor het Franse dubbeldoelras. Dat zijn dan soms veehouders die zelf raszuivere Normande-runderen houden en soms veehouders die deze genetica in hun stal met andere rassen willen inbrengen. “Een interessante nieuwe markt voor de Normandes is Colombia. Dit ras past zich opmerkelijk goed aan aan de grote hoogte en het warme en vochtige klimaat van dat land. Beter dan andere rassen”, vertelt Sixtine.

Minder, maar grotere veehouderijen

In Frankrijk zijn er nog een paar duizend veehouders met Normande-runderen, goed voor meer dan 200.000 dieren. “Dat zijn nog steeds mooie getallen, maar het aantal vermindert. Niet dat het snel afneemt, maar hun aandeel op het totaal van de Franse rundveestapel neemt licht af. En dat ondanks de goede vleeskwaliteit en de uitstekende melkwaarde. Over het algemeen zien we de beslagen in Frankrijk wel groter worden. Het aantal beslagen vermindert, maar die hebben dan meer dieren in de stallen. Dat is ook wat we in gans Europa zien”, vertelt David Lebullenger van het Organisme de Sélection Normande.

Filip Van der Linden