Startpagina Actueel

Brouns houdt vast aan geleidelijke uitfasering PFAS-pesticiden

Als reactie op het dramatische rapport van de Europese Rekenkamer voor de PFAS-aanpak van de Europese Unie, zet de Vlaamse minister van Omgeving en Landbouw Jo Brouns nog eens het Vlaamse PFAS-plan uit. Daarin is ruimte voor een geleidelijke uitfasering van PFAS-pesticiden, maar geen onmiddelijk verbod.

Leestijd : 3 min

Voor minister Brouns onderstreept het rapport van de Europese Rekenkamer hoe groot de PFAS-uitdaging is. “PFAS breken nauwelijks af. Wat vandaag in onze waterlopen of op landbouwgrond terechtkomt, kan daar nog jarenlang aanwezig blijven. Daarom nemen we nu de nodige stappen om nieuwe vervuiling te voorkomen en mensen te beschermen tegen de vervuiling die er al is.”

Brouns steunt een Europese beperking die de hele groep PFAS omvat. Het rapport hekelde de ‘stof-per-stof’-aanpak van de EU, waarbij het 5 jaar duurt om één enkele PFAS te beperken, waarna die direct vervangen wordt door een andere stof.

Intussen neemt Vlaanderen zelf maatregelen om de vervuiling van het drinkwater te beperken, zegt Brouns. Die stammen vooral uit het in mei goedgekeurde Vlaamse drinkwaterplan. “ Rond de Blankaart, Zillebeke, Dikkebus en De Gavers gelden al extra regels voor bepaalde gewasbeschermingsmiddelen. We lichten er ook de lozingsvergunningen van bedrijven door en scherpen de voorwaarden aan waar dat nodig is. Daarnaast bereiden we strengere regels voor om te voorkomen dat resten van gewasbeschermingsmiddelen bij het vullen of spoelen van spuittoestellen in onze waterlopen terechtkomen.” Op termijn zal het vullen en spoelen van spuitmachines bijvoorbeeld niet meer op het veld mogen, maar bij daarvoor voorziene vul- en spoelplaatsen moeten gebeuren.

Boven op de wettelijke normen hanteert Vlaanderen ook een streefwaarde van 4 nanogram per liter voor 4 specifieke PFAS samen. “De drinkwaterbedrijven meten die stoffen en werken ernaartoe om die waarde tegen januari 2028 te halen. Waar extra zuivering nodig is, voorzien ze die.” Brouns zegt ook voorstander te zijn van een verdere aanscherping van de normen, als wetenschappelijk onderzoek daar aanleiding toe geeft.

PFAS-pesticiden

Vlaanderen zal PFAS-pesticiden niet onmiddelijk verbieden, maar geleidelijk aan uitfaseren. “In 2027 onderzoeken we we welke alternatieven landbouwers in de praktijk kunnen inzetten. Vanaf 2028 willen we de middelen die moeilijk uit het water te verwijderen zijn en waarvoor een kosteneffectief alternatief bestaat, stapsgewijs uitfaseren.”

Daarbij begint Vlaanderen met een verbod in de gebieden waar we oppervlaktewater winnen voor drinkwater. Tegen 2030 wordt het gebruik van PFAS-pesticiden in alle drinkwatergebieden verboden. Daarna volgt een verbod in heel Vlaanderen tegen 2032, maar enkel voor middelen waarvoor een kosteneffectief alternatief bestaat. Een volledig gebruiksverbod op PFAS-houdende pesticiden, ook wanneer er voor bepaalde toepassingen nog geen alternatief beschikbaar zou zijn, komt er pas binnen 10 jaar.

Vanaf 2028 worden de beschikbare alternatieven bovendien om de 2 jaar opnieuw geëvalueerd, zodat bijkomende toepassingen sneller kunnen worden uitgefaseerd.

Naast de PFAS-pesticiden worden andere moeilijk verwijderbare pesticiden aangepakt. Voor onder meer metaldehyde, beflubutamide, flufenacet, en penthiopyrad worden gebruiksverboden voorbereid die ingaan vanaf 2028.

Geen landbouwprobleem

Minister Brouns benadrukt in zijn reactie nog dat de Vlaamse PFAS-aanpak zich ‘absoluut niet’ beperkt tot landbouw of pesticiden. “PFAS komen voor in tal van industriële processen en producten en kunnen via verschillende bronnen in bodem, water, voedsel en uiteindelijk het menselijk lichaam terechtkomen”, aldus Brouns. “Het zou daarom verkeerd zijn om na elk PFAS-rapport uitsluitend naar de landbouw te kijken. PFAS is geen landbouwprobleem, maar een brede maatschappelijke en industriële uitdaging.”

Daarom start Vlaanderen een specifiek bronnenonderzoek naar TFA, een hardnekkig afbraakproduct van PFAS-pesticiden dat ook afkomstig kan zijn van andere toepassingen zoals koelmiddelen. “Daarbij kijken we bewust naar alle relevante sectoren en niet alleen naar landbouw.” Het onderzoek focust onder meer op de waterwingebieden van De Blankaart, Zillebeke en Dikkebus. ”Op basis daarvan kunnen bijkomende maatregelen worden genomen.”

ThD

Lees ook in Actueel

Meer artikelen bekijken