Het ‘grondwaterarrest’ : geen precedentdossier of zijn er toch belangrijke gevolgen op komst ?

Water, hoe het ook wordt ontgonnen, is levensnoodzakelijk voor de land- en tuinbouw.
Water, hoe het ook wordt ontgonnen, is levensnoodzakelijk voor de land- en tuinbouw. - Foto: LBL

De Raad van State velde een arrest waarbij een vergunning voor grondwaterwinning werd vernietigd. Volgens Sonja De Becker, voorzitter Boerenbond, gaat het niét om een precedentdossier. Dat zegt ze in een voorwoord in het syndicaal ledenblad Boer & Tuinder

Verkeerde voorstelling

“Als je dat arrest leest, wordt de vergunning vernietigd omdat de beslissing onvoldoende was gemotiveerd en er een procedurefout werd begaan”, stelt Sonja De Becker. “Géén precedentdossier dus en al helemaal niet vergelijkbaar met het stikstofarrest. Ik ga ervan uit dat Demir – zelf juriste – bij lezing van het arrest tot dezelfde simpele conclusie komt. Als je spreekt van ‘fake news’ en een verkeerde voorstelling van zaken in de media... Wel, dat is er een schoolvoorbeeld van”, staat te lezen in Boer & Tuinder.

Maar wat met dat ‘grondwaterarrest’ nu? Die vraag werd door verschillende parlementsleden van het Vlaams parlement gesteld aan bevoegd minister Zuhal Demir (N-VA). Grondwaterwinningen van minder dan 500 kubieke meter per jaar zijn niet vergunningsplichtig, die van meer dan 500 kubieke meter wel. Bij de verlening van de vergunning moet, net als bij de stikstofdepositie, de impact van de activiteit op de instandhoudingsdoelstellingen van de speciale beschermingszones (SBZ) worden aangetoond.

“Als kan worden aangetoond dat de impact verwaarloosbaar is, dan kan de vergunning worden verleend”, stelt Mieke Schauvliege, Vlaams parlementslid voor Groen.

Met oogkleppen op

Het grondwaterarrest van 9 maart jl. van de Raad van State had betrekking op een milieuvergunning voor een grondwaterwinning bij een akkerbouwbedrijf in Turnhout. “Het gaat om het bedrijf Quirynen, dat ook verwikkeld is in een gerechtelijke procedure”, liet Vlaams minister Zuhal Demir in de commissie Leefmilieu in het Vlaams parlement optekenen.

“Het bedrijf is gelegen in een speciale beschermingszone van de Habitat-richtlijn (SBZ-H). In dit dossier heeft het Agentschap voor Natuur en Bos (ANB) destijds een ongunstig advies uitgebracht, omdat niet kon uitgesloten worden dat de grondwaterwinning deze speciale beschermingszones zou aantasten.”

Volgens minister Zuhal Demir betreft het arrest wel degelijk het significantiekader dat wordt gebruikt om de effecten van grondwaterwinning te beoordelen. “Indien een project niet leidt tot een grondwaterverlaging van meer dan 5 cm, wordt aangenomen dat er geen significant effect is.”

“Door bepaalde sectororganisaties wordt beweerd dat het arrest geen precedent zou vormen”, gaat minister Zuhal Demir verder. “Indien het arrest wordt gelezen met oogkleppen op, zou men inderdaad tot die conclusie komen. Maar ik denk dat elke beleidsmaker het arrest grondig moet lezen, en dan blijkt duidelijk dat het wél belangrijke gevolgen heeft.”

Rechtszekerheid

Volgens minister Demir blijkt uit het arrest immers dat wanneer een SBZ kampt met verdroging, iedere bijkomende grondwaterwinning een achteruitgang betekent van de aanwezige natuurwaarden.

“Dat haal ik uit het arrest. Hier benadrukt de Raad van State, net zoals bij het stikstofarrest, dat significantiekaders een wetenschappelijke onderbouwing moeten hebben. Dit geldt zowel voor stikstofemissies als voor grondwaterwinningen.

Het significantiekader bepaalt dat een project hoe dan ook mogelijk is bij een verlaging van de grondwaterstand tot 5 cm in een SBZ. Bovendien wordt ook onvoldoende rekening gehouden met cumulatieve effecten. Dit betekent dat de 5 centimeterdrempel voor grondwaterwinningen niet zomaar blind kan worden toegepast en dat steeds de concrete effecten per winning moeten worden beoordeeld”, stelt Vlaams minister Zuhal Demir.

De Vlaamse Milieumaatschappij (VMM) en het Agentschap voor Natuur en Bos (ANB) dienen hiermee ook rekening te houden bij het verlenen van de adviezen.

“Het spreekt ook voor zich dat de bestaande en vergunde grondwaterwinningen in de SBZ hierop een negatief effect kunnen hebben. Om deze reden heb ik ook de opdracht gegeven aan de VMM en het ANB om een evaluatie uit te voeren inzake de bestaande vergunningen voor grondwaterwinning in de SBZ.”

Negatieve impact

Indien er een significante negatieve impact is op een SBZ, dan moet dat worden moeten bijgesteld. “Ik heb natuurlijk ook aan het INBO en het ANB de opdracht gegeven om het kader in overeenstemming te brengen met het arrest, zodat we dit in de toekomst op de juiste manier kunnen toepassen.”

Lieven Vancoillie

Meest recent

Meest recent