Grondwaterpeil blijft laag ondanks normaal januari
De normale hoeveelheid neerslag in januari was niet genoeg om het opgebouwde neerslagtekort van de voorbije maanden te compenseren. De grondwaterpeil blijft laag voor de tijd van het jaar, meldt de Vlaamse Milieumaatschappij. Ook de debieten van de onbevaarbare waterlopen zijn laag.
Het KMI registreerde in januari 74 mm neerslag in Ukkel. Dat is 98% van de normale neerslaghoeveelheid (75,5 mm). Januari was dus een normale neerslagmaand, behalve één opvallende dag. Bijna de helft van deze neerslag viel op 9 januari. Het VMM-pluvionetwerk verspreid over Vlaanderen registreert een gelijkaardig gemiddelde van 73,3 mm ofwel 96% van het klimatologisch normaal.
De gemeten neerslaghoeveelheden voor december variëren regionaal sterk. In een meetpunt in Limburg viel 51% van wat normaal wordt verwacht. In West-Vlaanderen werd dan weer 145% van de normale hoeveelheid opgetekend.
Lage grondwaterpeilen en debieten
Door de droogte sinds februari 2025 blijft de toestand van het freatische grondwater lager dan normaal voor de tijd van het jaar. Zo is het aandeel (zeer) lage peilen veel groter dan begin februari 2024 en 2025. Drie kwart van de meetlocaties meten lage tot zeer lage peilen. Er is dus nog geen structureel herstel van de freatische grondwaterstanden zichtbaar, ondanks de normale maand januari.
De evolutie van de 14-daagse gemiddelde debieten op de onbevaarbare waterlopen toont dat bijna overal in Vlaanderen de debieten stegen ten opzichte van begin januari. De waarden blijven echter vooral laag tot zeer laag. Tegenover begin vorige maand nam het aandeel normale waarden toe, maar van een normalisering is nog geen sprake.
In 25% van de stations meet de VMM normale waarden voor de tijd van het jaar. Vorige maand was dat slechts in 4% van de locaties. 75% van de meetplaatsen vertonen lage tot zeer lage waterloopdebieten, vorige maand was dat 96%. Nergens stelt de VMM hoge tot zeer hoge debieten vast.
Zorgen om aanhoudende droogte
Voor de zomer van 2025 waren provinciegouvereneurs genoodzaakt om op verschillende rivieren tijdelijke oppompverboden in te voeren, omdat de debieten te laag stonden door de aanhoudende droogte. Ondertussen zijn deze tijdelijke onttrekkingsverboden door de regen eind oktober opgeheven. Permanente onttrekkingsverboden in kleine ecologisch zeer kwetsbare beken en grachten blijven kracht.
De zorg is dat het grondwaterpeil en de rivieren zich niet genoeg kunnen herstellen omdat de winter te droog bleef. De kans groeit dat er dan terug maatregelen nodig zijn van de zomer. De Vlaamse droogtecommissie raadt landbouwers en andere terreinbeheerders aan om zoveel mogelijk water vast te houden, bijvoorbeeld door kleine stuwen hoger te zetten of via de peilgestuurde drainage.
