Startpagina Actueel

Oproep tot samenwerking tijdens Nazomerontmoeting van Boerenbond

Traditioneel organiseren Boerenbond en Landelijke Gilden begin oktober hun groots netwerkevent, de Nazomerontmoeting. Voorzitter Lode Ceyssens maakte van de gelegenheid gebruik om een oproep te doen om de land- en tuinbouwers steeds te aanzien als volwaardige ondernemers. Hij riep ook op tot meer samenwerking.

Leestijd : 6 min

De Nazomerontmoeting van Boerenbond en Landelijke Gilden verzamelt jaarlijks het brede speelveld binnen de agrowereld. Net als vorig jaar was Johan Thijs CEO KBC Groep gastheer van dienst in het Brusselse KBC-gebouw.

Trots op Vlaamse land- en tuinbouw

Ondanks zijn erg drukke agenda kon Vlaams minister van Landbouw Jo Brouns toch even aanwezig zijn. Hij neemt – na de gezondheidsproblemen van minister Crevits – momenteel immers ook een deel van haar bevoegdheden over. Toch was hij blij om te kunnen speechen voor een ‘landbouw minded’ publiek. Ook als minister van Landbouw zijn het immers uitdagende tijden... Hij is echter een trotse minister: “Als ik vandaag naar onze Vlaamse land- en tuinbouwsector kijk, dan zie ik boeren, stuk voor stuk professionele bedrijfsleiders die elke dag gepassioneerd en vaak met het hele gezin in de weer zijn voor de productie van topproducten die wereldwijd gegeerd worden. Dan zie ik ondernemers die hun bedrijf laten ontwikkelen, volgens de mogelijkheden en sterktes van hun bedrijf, maar evengoed met de uitdagingen en beperkingen. Dan zie ik ook een diversiteit aan producten en productiemethoden, een sector waar duurzaamheid en ook dierenwelzijn echt geen holle begrippen zijn.”

Brouns is ervan overtuigd dat de Vlaamse land- en tuinbouw tot de meest duurzame, performante en kwaliteitsvolle in de wereld behoort. “Op weinig andere plaatsen in de wereld wordt het hele productieproces en alles wat daarbij komt kijken zo streng bewaakt als in Vlaanderen – van geneesmiddelengebruik en dierenwelzijn tot milieu en omgevingsregels.” Hij loofde de ondersteuning die Boerenbond daarbij aan de land- en tuinbouwers geeft. Hij vindt trouwens dat heel Vlaanderen daar best fier over mag zijn. Een boodschap die na de recente anti-Boerenbond Pano-reportage een hart onder de riem was voor de organisatie.

Vlaams minister van Landbouw Jo Brouns is ervan overtuigd dat de Vlaamse land en tuinbouw tot de meest duurzame, performante en kwaliteitsvolle in de wereld behoort.
Vlaams minister van Landbouw Jo Brouns is ervan overtuigd dat de Vlaamse land en tuinbouw tot de meest duurzame, performante en kwaliteitsvolle in de wereld behoort. - Foto: AV

Zoeken naar harmonieus evenwicht

De minister beseft wel dat de sector voor een grote (ruimtelijke) uitdagingen staat. Hij reikt daarbij de hand naar het brede speelveld: “Het zijn uitdagingen die we enkel door constructief samen te werken, met respect voor elkaar, het hoofd kunnen bieden. Enkel zo zullen we ooit een harmonieus evenwicht bereiken tussen die vele functies die we op die kleine zakdoek Vlaanderen elke dag opnieuw willen realiseren. Het is mijn volle overtuiging dat, wanneer we vanuit het beleid onze landbouwers als ondernemers benaderen en hen de juiste instrumenten aanbieden, onze landbouwers in de eerste rij zullen staan om samen met ons de ambities voor Vlaanderen waar te maken.” Jo Brouns verwees onder andere naar de meer dan 7.000 aanmeldingen voor de pré-ecoregelingen dit jaar.

Hij blikte ook terug naar het recente begrotingsakkoord en de septemberverklaring: “De landbouwsector krijgt volledige toegang tot zowel het kader voor energiesubsidies als de verhoogde toegang tot de leningen. En de Vlaamse regering is mij ook gevolgd in mijn voorstel om alles op alles te zetten zodat onze landbouwers gebruik kunnen maken van zogenaamde Renure-producten. Het is niet meer dan normaal dat, op een moment waarop vanuit Europa een terecht signaal komt om de afhankelijkheid van Russisch gas af te bouwen, datzelfde Europa ons ook toelaat maximaal gebruik te maken van de waardevolle reststromen die aanwezig zijn. Dat is circulaire economie!”

Het ergste moet nog komen...

Voorzitter Lode Ceyssens startte zijn toespraak met te verwijzen naar de pas bekend gemaakte jaarresultaten van de Vlaamse land- en tuinbouw. Die waren alarmerend met een bruto-inkomen op een absoluut dieptepunt. Dit is vooral te wijten aan de sterk gestegen werkingskosten (voeder, energie, kunstmest) die de inkomsten doen verdampen. “Er blijft nog nauwelijks ruimte voor een leefbaar inkomen voor de boer, laat staan dat er ruimte is voor broodnodige investeringen in duurzaamheid bij onze ondernemers.”

Ceyssens vrees dat we op het terrein slechts het topje van de ijsberg zien, en dat komende winter en voorjaar het ergste nog moet komen... Hij vindt het dan ook wraakroepend dat het huidige beleid fixeert op stikstof en MAP, terwijl er maatregelen nodig zijn om het strategisch kapitaal van onze voedselproductie te vrijwaren.

Europese aanpak moet anders

Net als Brouns weet ook Ceyssens dat er heel wat uitdagingen voor de boeg liggen. “Het zijn uitdagingen waar we wel degelijk onze verantwoordelijkheid voor moeten en kunnen opnemen. Maar we mogen de boer en de haalbaarheid op de bedrijven daarbij niet uit het oog verliezen.” Hij hoopt dat men niet dezelfde fout zal maken met de strategische landbouw als met de energiesector.

De Boerenbond-voorzitter hekelt ook de huidige Europese aanpak in het licht van de oorlog. “Het is een ultra-ambitieus plan met minimalistische middelen voor de landbouw. Het is gebaseerd op 3 pijlers: het legt een belangrijke claim op kostbare landbouwgrond (natuurherstelwet), het snoeit drastisch in plantenbescherming zonder zichtbare alternatieven én het duwt een belangrijk aantal familiale landbouwbedrijven vlotjes onder industriële emissies. In plaats daarvan zou Europa beter moeten nadenken hoe ze haar landbouwsector kan versterken en de kringlopen nog beter kan doen sluiten.” Ook Ceyssens verwijst hierbij naar Renure, de inzet van kunstmestvervangers afkomstig uit dierlijke mest.

Hypocrisie

Na een jaar bij Boerenbond ervaart Lode Ceyssens vooral de grote druk bij de land- en tuinbouwers met lage productprijzen, grote investeringen en vooral een gigantische rechtsonzekerheid. “Het is nefast voor het inkomen en het welbevinden van onze sector op korte termijn en een bedreiging voor onze voedselzekerheid op lange termijn – wie zal zo nog willen boeren?”, stelt Ceyssens. Hij ziet onze winkelrekken niet leeg worden. “Het zal wel leiden naar het verdwijnen van lokale en zeer duurzame producten van eigen bodem voor producten van elders die vaak tegen veel minder hoge standaarden voor klimaat, milieu, dierenwelzijn, kwaliteit en voedselveiligheid geproduceerd zijn. Zou dat niet het toppunt van hypocrisie zijn?” Hij vindt dat onbegrijpelijk gezien de kennis en kunde van onze boeren die onder strenge normen moeten produceren. De landbouwsector zorgt bovendien voor jobs en welvaart, en een positieve handelsbalans.

Vooruitgang met gepaste middelen

Ceyssens wijst ook naar onze sterktes omdat we van oudsher voedsel produceren op een zeer beperkte en erg verstedelijkte oppervlakte. “Precies die beperkte ruimte heeft ons ertoe getriggerd om in het verleden steeds efficiënter maar ook klimaat-, milieu- en diervriendelijker te produceren. Landbouw is vandaag een hoogtechnologische sector, een sector die steeds vooruitgaat en ontwikkelt. Wij geloven rotsvast dat deze vooruitgang in de sector mogelijk is door innovatie, gebaseerd op wetenschappelijke technieken, op voortschrijdende inzichten, maar evenzeer op een lerend netwerk en een kruisbestuiving van en tussen boeren en sectoren. Maar... alles staat of valt met economische duurzaamheid. Zonder een correct inkomen verliezen onze boeren de appetijt om te ondernemen en de kans om te investeren in de toekomst.”

Boerenbond trekt dan ook alle registers open om de land- en tuinbouwers te ondersteunen naar een landbouw van de toekomst. Ceyssens zei hierbij fijntjes dat de leden zélf bepalen voor welke verdienmodellen ze kiezen; een verwijzing naar de beschuldigingen in de Pano-uitzending. In dat kader gaf hij ook duiding over de middelen van de financiële holding MRBB die naar ledenadviezen, innovatie, educatie en tal van projecten ter verbetering van de bodem, biodiversiteit, water en landschap gaan.

Gepast beleid en samenwerking nodig

Maar Ceyssens verwacht dat ook de overheid een duit in het zakje doet. “Naast een fair inkomen hebben onze landbouwers een beleid nodig dat hen naar waarde schat en investeert in een performante land- en tuinbouw in Vlaanderen. Een beleid dat hen om te beginnen de tijd en het vertrouwen gunt om de transitie naar de toekomst te maken.”

Ondanks alle inspanningen trekt de boer immers steeds aan het kortste eind. “Alles en iedereen moet beschermd worden: de consument, het milieu, de dieren… en wat met de boer?”, vraagt Lode Ceyssens zich ten slotte af. “Onze boeren, die maken het beter. Onze boeren, zijn partners in oplossingen. Maar we kunnen dit niet alleen. We gaan meer dan ooit moeten samenwerken als we – net zoals in het verleden – ook voor de volgende generaties willen blijven zorgen voor ons voedsel, onze mensen, onze planeet en onze welvaart.”

Anne Vandenbosch

Lees ook in Actueel

Landbouwers massaal op zoek naar antwoorden over ‘bedreigde’ toekomst

Actueel De landbouwers uit de Noorderkempen staan net als de rest van de boeren uit Vlaanderen voor heel wat uitdagingen. Een informatieavond met verschillende betrokken actoren in Wuustwezel op 24 november lokte 350 boeren en maakt duidelijk dat de boeren vooral nood hebben aan communicatie en toekomstperspectief.
Meer artikelen bekijken