Mercosur-handelsakkoord krijgt groen licht van Europese lidstaten
De ambassadeurs van de Europese lidstaten hebben op 9 januari hun goedkeuring gegeven aan de vrijhandelsovereenkomst tussen de EU en de Zuid-Amerikaanse Mercosur-landen (Brazilië, Argentinië, Paraguay en Uruguay). Daarmee maken ze de weg vrij voor de officiële ondertekening die naar verwachting maandag in Paraguay zal plaatsvinden.
Dit is een overwinning voor de voorzitter van de Europese Commissie, Ursula von der Leyen. Zij moest haar trip naar Zuid-Amerika uitstellen door het getreuzel van Italië in de marge van de laatste Europese top in december.
De afgelopen dagen heeft de Duitse voorzitter begrotingstoegevingen en versoepelingen van regelgeving voorgesteld op vlak van landbouw en handel om Rome voor zich te winnen. Frankrijk, de belangrijkste tegenstander van de tekst ‘in zijn huidige vorm’ blijft bij zijn standpunt.
Vandaag (9 januari) stelde het Cypriotische voorzitterschap van de Raad vast dat er voldoende leden van het Coreper (Comité van permanente vertegenwoordigers) waren om de door de Europese Commissie ingediende wetteksten te steunen. Voor de goedkeuring was een gekwalificeerde meerderheid nodig – minstens 15 lidstaten die samen minstens 65% van de EU-bevolking vertegenwoordigen.
Uiteindelijk stemden enkel Frankrijk, Polen, Ierland, Oostenrijk en Hongarije tegen het akkoord. Italië, dat zich lang verzette, stemde uiteindelijk toch voor. België moest zich onthouden, aangezien er geen gemeenschappelijk standpunt werd gevonden tussen de verschillende regeringen.
Maandag naar Zuid-Amerika?
Concreet gaan de teksten waarvoor vrijdag het licht op groen werd gezet over een interim-handelsovereenkomst die onder de exclusieve bevoegdheid van de EU valt, en over een gemengd partnerschapsakkoord, dat zowel een politiek partnerschap als een handelsovereenkomst omvat.
Er volgt vrijdag nog een schriftelijke procedure om het akkoord, het grootste handelsakkoord ooit door de EU onderhandeld, officieel goed te keuren. Daarna kan Commissievoorzitter Ursula von der Leyen het in naam van de EU ondertekenen. Daarvoor circuleerde de datum van 12 januari, maar die werd nog niet bevestigd. De Commissie reageert pas na de afronding van de schriftelijke procedure, voorzien omstreeks 17.00 uur.
Het handelsgedeelte van de overeenkomst moet nog worden geratificeerd door het Europees Parlement met een gewone meerderheid. Daarna kunnen de overeenkomsten voorlopig in werking treden, na ratificatie door ten minste één Mercosur-land. De partnerschapsovereenkomst zal voorlopig worden toegepast totdat het ratificatieproces in de 27 lidstaten en door Mercosur is afgerond. De voorlopige handelsovereenkomst hoeft niet door de lidstaten te worden geratificeerd, aangezien die onder de exclusieve bevoegdheid van de EU valt.
Nog steeds boerenprotesten
De ambassadeurs hebben ook het licht op groen gezet voor een betere bescherming van de boeren, waarover de lidstaten en het Europees Parlement in december een akkoord bereikten. Het gaat onder meer over de invoering van een mechanisme voor verscherpt toezicht op de invoer van gevoelige producten als rundvlees, gevogelte en suiker. Blijken de boeren ernstige schade te ondervinden, dan zou de Europese Unie de preferentiële tarieven opnieuw tijdelijk kunnen intrekken.
In het akkoord van december staat dat de Commissie een onderzoek moet openen wanneer de prijs van een product uit Mercosur minstens 8% lager is dan hetzelfde Europese product en de invoer met 8% of meer toeneemt. Volgens een bron zijn de ambassadeurs ermee akkoord gegaan om die drempel te verlagen tot 5%, zoals het Europees Parlement ook had gevraagd. Volgens nieuwssite Politico was die verlaging een specifieke eis van Italië, en de aanpassing kan dan ook gezien worden als een manier om Italië alsnog over de streep te trekken.
De boeren vrezen dat het vrijhandelsakkoord oneerlijke concurrentie uit Brazilië, Argentinië, Paraguay en Uruguay in de hand zal werken. Vrijdag blokkeren boze boeren verschillende verkeersassen, in Wallonië, donderdag waren er ook al protesten in Vlaanderen.
