Opinie: Goede bodembiologie is de oplossing
Graag had ik gereageerd op het artikel in Landbouwleven van 19 maart over Renure.
Eerst en vooral wil ik wel zeggen dat ik voor veel intensieve veebedrijven blij ben dat Renure erkend wordt als kunstmestvervanger, zeker in deze onzekere tijden met hoge kunstmestprijzen en mestoverschotten.
Wat mij vooral tegen de borst stoot, is de uitspraak van Ruben Vingerhoets dat derogatie (waarbij meer dierlijke mest per hectare mag worden uitgereden worden) slechter zou zijn voor het milieu dan Renure.
Goed functionerende bodem
Wel dan raad ik Ruben aan om zich eens te verdiepen in de kennis van de bodem. Als wij een goede oplossing willen voor het milieu en het klimaatprobleem dan moeten we zorgen voor een goed functionerende bodem, met andere woorden met een goede bodembiologie.
Waar de bodembiologie, of het bodemleven, zeker niet tegen kan, zijn zouten. En voor zover ik las in het artikel, wordt de stikstof bij behandeling tot Renure omgezet in ammoniumzouten. Deze worden verder omgezet tot nitraat, om door de planten te worden opgenomen.
Maar wanneer er een overaanbod is aan nitraat dat in het bodemvocht oplost, dan komen dat ongecontroleerd het gewas binnen en raakt het gewas uit balans. Daardoor wordt het ziek. Dat kan je vergelijken met onszelf wanneer we te veel suiker binnenkrijgen via gebak of dergelijke. Dan voelen we ons ook niet zo lekker. En het nitraat dat dan niet kan worden opgenomen door de plant (bij een overaanbod of te koud weer) spoelt uit naar het grondwater.
Veel koolstof
Bij (kwalitatief goede) dierlijke mest zit de stikstof organisch gebonden. Die spoelt dan niet uit, maar wordt opgeslagen in de bodem. Bij ideale omstandigheden komt die vrij door een goed functionerend bodemleven. We moeten goed beseffen dat in een gezonde bodem evenveel gewicht aan bodemleven zit in de vorm van wormen, bacteriën, schimmels, insecten... als er koeien bovenop lopen.
Om een goede bodem te bekomen, moet er zoveel mogelijk koolstof in voorkomen. Sedert de industriële revolutie en de opkomst van kunstmest is het koolstofgehalte in de bodems zeer sterk teruggelopen. Koolstof krijg je in de bodem via toediening van organisch materiaal (stalmest, compost of bodembedekkers), maar nog meest van allemaal via vloeibare koolstof. Dat scheiden planten uit via hun wortelgestel, en dit kan alleen maar gebeuren als de omstandigheden goed zijn. En die omstandigheden krijg je niet als je die omstreden zouten toedient.
Met kunstmest of Renure of spuiwater uit luchtwassers krijg je die zouten, ze leggen het bodemleven stil of verjagen het. Leg maar eens een korreltje kunstmest op je tong of op een open wonde, wel voor het bodemleven voelt dat net hetzelfde.
Oplossing in bodem zoeken
Bij goede omstandigheden voedt het wortelstelsel het bodemleven met suikers en krijgt daarvoor in ruil voedingsstoffen terug. Het wortelstelsel wordt ook sterk uitgebreid, waardoor het nog efficiënter wordt en ook beter bestand is tegen droogte. Dus als we het probleem willen oplossen, moeten we de oplossing in de bodem zoeken: een gezonde bodem, een gezond gewas, een gezond dier, gezond vlees, melk of eieren (en een gezonde consument) en weer gezonde mest die het bodemleven voedt. Zo is het cirkeltje rond.
Maar zo snel als ik het hier schrijf, gaat het allemaal niet. Er gaan enkele jaren over om die bodem weer vitaal te maken. Als we willen dat het probleem opgelost geraakt, zal de oplossing van onderuit moeten komen, van ons landbouwers zelf.
Luisteren naar vissers
Verstomd was ik kort geleden toen minister van zeevisserij Crevits vertelde dat, om de problemen van overvisserij en dergelijke aan te pakken, er zal moeten geluisterd worden naar de vissers zelf, naar de praktijk. Wel als dat daar kan, waarom kan dit dan niet in de landbouw? Er zit verdomd veel nuchter boerenverstand binnen onze sector waar niet naar geluisterd wordt. We moeten met z'n allen terug naar de basis, naar de kennis van onze voorouders. Ik wil daar niet mee zeggen dat we terug naar die kleine boerderijen moeten met 5 koeien en 3 zeugen, maar naar de nuchtere technieken die met de natuur samenwerken. We moeten zeker niet de natuur willen manipuleren.
Ik vind het zeer schrijnend dat de overheid enkel en alleen oog heeft voor die technische oplossingen en niet luistert naar de natuurlijke oplossingen. Die zijn gewoon een win-win op alle vlak, zowel op het vlak van milieu, klimaat, dierenwelzijn, diversiteit en ook ja volksgezondheid. Laat ons vanuit de basis mee helpen zoeken naar oplossingen, want het is zo voor de hand liggend.
Rijke grond
Ik doe het op mijn bedrijf intussen al bijna 5 jaar anders en wil niet meer terug naar vroeger. De natuur zit zo miraculeus in elkaar, dat er daar heel weinig verliezen zijn door emissies of uitspoeling. Ik zeg het nog eens: voor de intensieve veeteelt ben ik blij dat de goedkeuring van Renure er is. Voor andere bedrijven die meer in balans zijn qua vee en grond moeten ze echter ook eens kijken naar de natuurlijke oplossingen die de boer geen geld kosten, maar die op termijn geld opbrengen.
Dit gezegd zijnde, wens ik iedereen veel inspiratie om er een goed en gezond boerenjaar van te maken. Wat ik nog zou willel aanraden aan iedereen die voelt, dit is misschien wel iets voor mij, is het boek
