Proefcentrum Harvestis wil bruggen bouwen naar betere oogst
Proefcentrum Harvestis bouwt bruggen tussen wetenschap, innovatie en praktijk, met de ambitie om uit te groeien tot dé referentie voor praktijkgericht onderzoek in de groente- en aardbeiteelt. Harvestis ontstond op 1 juli uit de fusie van het Proefcentrum Hoogstraten (PCH) en het Proefstation voor de Groenteteelt (PSKW) in Sint-Katelijne-Waver. Door de bundeling van expertise en ervaring wil Harvestis telers nog sterker ondersteunen bij diverse uitdagingen.
Telers staan voor complexe uitdagingen. Naast het produceren van kwalitatieve groenten en aardbeien krijgen ze te maken met veranderende regelgeving, klimaatverandering en vraagstukken rond onder meer water, energie en gewasbescherming. Harvestis wil daarin een verbindende rol opnemen: door kennis en innovatie te vertalen naar oplossingen die daadwerkelijk hun weg vinden naar de teler en door ervaringen en noden uit de praktijk terug te koppelen naar beleid en overheid. Zo verbindt Harvestis wetenschap, innovatie, praktijk en beleid.
Betere oogst door innovatie en wetenschap
“De lat ligt voor telers steeds hoger. Ze moeten een kwalitatief product afleveren en tegelijk rekening houden met een heel diverse regelgeving, beperkingen op het vlak van water, energie, bemesting en de gevolgen van klimaatverandering. Dat vraagt kennis, innovatie en vooral oplossingen die ook écht toepasbaar zijn in de praktijk”, zei Peter Leenaerts, komkommer- en bessenteler en voorzitter van Harvestis op het lanceringsevent van het proefcentrum.
De naam Harvestis vat die ambitie samen. Harvest verwijst naar het einddoel: een kwalitatieve en toekomstgerichte oogst. Innovation & Science (innovatie en wetenschap) vormen de motor om daar te komen. Of zoals Harvestis het samenvat: A better Harvest through Innovation & Science.
Expertise die vertrekt vanuit de praktijk
Om die ambitie waar te maken, bouwt Harvestis voort op jarenlange expertise in groente- en aardbeienteelt. Die doorgedreven teeltkennis vormt de basis om ook kennis in domeinen als water, energie, bodem en geïntegreerde gewasbescherming verder uit te diepen. De fusie creëert nieuwe mogelijkheden om deze expertisewerking naar een hoger niveau te tillen en nieuwe domeinen te ontwikkelen die nodig zijn voor de tuinbouw van morgen.
Volgens Els Berckmoes, directeur innovatie en kennisdoorstroming bij Harvestis, vormt de jarenlange praktijkkennis en uitgebreide expertise de basis van Harvestis. “De kracht van Harvestis ligt in de combinatie van wetenschappelijke onderbouwing en praktijkrelevantie. De uitdagingen van telers vormen daarbij het vertrekpunt. Van daaruit worden duidelijke doelstellingen voor de korte en lange termijn bepaald en zetten we gericht in op onderzoek en innovatie. Dat gebeurt via projectmatig onderzoek, maar ook door innovaties actief naar de sector te halen en ontwikkelaars te ondersteunen bij nieuwe technologieën en toepassingen.”
Daarbij werkt Harvestis nauw samen met telers, onderzoeksinstellingen, technologiebedrijven, overheden en andere partners. Het doel is helder: tijdig tot betrouwbare en praktisch toepasbare oplossingen komen.
Samen met telers van kennis naar praktijk
Tijdig praktijkrelevante oplossingen bieden aan de sector is slechts mogelijk door bruggen te bouwen, niet alleen tussen telers en Harvestis, maar ook door een intense samenwerking met andere onderzoeksinstellingen, toeleveranciers, de sector…
“Onze nauwe verbondenheid met de telers vormt samen met onze expertise het vertrekpunt. Vanuit hun uitdagingen en noden zoeken we naar oplossingen die ook echt werken in de praktijk. Daarom betrekken we telers al vanaf de onderzoeksvraag en werken we samen doorheen het hele traject: van ontwikkeling en testen tot de uiteindelijke toepassing in de praktijk. Zo bouwen we samen de brug tussen kennis en praktijk”, zegt Tom Van Delm, directeur onderzoek van Harvestis.
Van onderzoek naar tastbaar resultaat
Zowel het Proefstation voor de Groenteteelt (PSKW) als het Proefcentrum Hoogstraten (PCH) hadden al een heel uitgebreid palmares aan projecten die uitmondden in praktijkklare kennis en technologieën.
Een mooi voorbeeld van die aanpak is Perifert, een samenwerking tussen onderzoekers, telers en een machinebouwer. Vanuit de zoektocht naar alternatieve en circulaire meststoffen werd samen met telers onderzocht hoe vloeibare meststoffen op een efficiënte en betaalbare manier konden worden toegediend. Dat onderzoek leidde tot de ontwikkeling van een slangenpomp en een praktisch verdeelsysteem. De betrokkenheid en de ervaringen van de telers leidden tot een verfijnd prototype, dat door de telers op het veld wordt ingezet. Vandaag wordt deze pilot uitgeleend, zodat telers ervaring kunnen opdoen en de verdere uitrol gestimuleerd wordt.
Een ander voorbeeld is de ontwikkeling van een UV-robot voor de bestrijding van witziekte. Op de praktijkcentra werd onderzocht hoe UV-behandeling gericht kon worden ingezet als onderdeel van de gewasbeschermingsstrategie. De technologie werd eerst ontwikkeld en getest in de aardbeienteelt en vervolgens ook toegepast in de komkommer- en tomatenteelt. Door de ervaringen uit de praktijkcentra mee te nemen in de verdere ontwikkeling, kon de technologie worden aangepast aan de noden van diverse teelten. Vandaag wordt UV-behandeling al op grote schaal toegepast in de aardbeienteelt en groeit ook de interesse vanuit de komkommerteelt.
Van oplossing tot implementatie
Voor Harvestis stopt het werk niet als een onderzoeksresultaat of innovatie beschikbaar is. De echte meerwaarde ontstaat wanneer deze nieuwe kennis en technologie ook hun weg vinden naar het teeltbedrijf en daar daadwerkelijk worden toegepast. Net die stap van kennis naar implementatie wil Harvestis de komende jaren verder versterken.
Vandaag gebeurt dat al op diverse manieren. Via de voorlichtingsdiensten voor aardbei en bladgewassen krijgen telers actuele kennis en praktijkgericht advies. Met Hortivec zet Harvestis in op opleiding en demonstratie van nieuwe technologieën op het vlak van onder meer robotisering, automatisering en digitalisering. Zo krijgen telers niet alleen zicht op wat technologisch mogelijk is, maar ook op hoe nieuwe toepassingen in hun bedrijf kunnen worden ingezet.
Via initiatieven zoals FertiHub wil Harvestis zelf tot actie overgaan. Het Fertihu- initiatief bouwt verder op het Perifert-project, waarbij Harvestis in de mogelijkheid voorziet om de vloeibare meststof vlotter tot bij de telers te krijgen via een centrale verdeellocatie. Zo wordt een van de grootste bottlenecks voor de telers weggewerkt.
Bruggen naar overheden en beleidsmakers
Verder wil Harvestis vanuit haar praktijkonderzoek ook bruggen slaan naar de overheden en beleidsmakers. Een voorbeeld hiervan is het Life Aclima-project, waarbinnen een breed gamma aan technologieën werd gedemonstreerd binnen zowel de plantaardige als dierlijke sector binnen de provincie Antwerpen om bedrijven klimaatrobuuster te maken op vlak van watervoorziening.
Hierbij werd onderzoek uitgevoerd naar de impact van deze maatregelen, zowel op bedrijfs- als op lokaal niveau. Dit onderzoek bracht naar voor dat er op grote schaal en vanuit een gebiedsgerichte aanpak maatregelen moesten doorgevoerd worden om de land- en tuinbouwsector klimaatrobuuster te maken. Een laagdrempeliger beleid is noodzakelijk voor telers om dan ook de broodnodige aanpassingen te kunnen doorvoeren.
Samen bouwen aan tuinbouw van morgen
Met de fusie van PCH en PSKW verenigt Harvestis alles wat nodig is om telers perspectief te bieden: diepgaande teeltkennis, praktijkgericht onderzoek en de daadkracht om innovatie te vertalen naar oplossingen die vandaag werken én morgen het verschil maken.
De naam zegt waar die ambitie toe moet leiden: een betere Harvest — een sterke, kwalitatieve en toekomstbestendige oogst. Vanuit de noden op het teeltbedrijf brengt Harvestis onderzoek, innovatie en samenwerking samen en zet die om in concrete toepassingen. Zo krijgen telers antwoorden op de uitdagingen van vandaag én nieuwe kansen om hun bedrijf duurzaam en rendabel verder uit te bouwen.
