Milieu

De Vlaamse Milieumaatschappij (VMM) publiceert op 22 december de nieuwste resultaten van haar onderzoek naar nutriënten in oppervlaktewater en grondwater in landbouwgebieden. De cijfers voor 2024-2025 tonen een duidelijke daling van het aantal overschrijdingen van de nitraatdrempelwaarden, zowel in oppervlaktewater als in grondwater.

Europarlementariërs hebben op 16 december nieuwe regels goedgekeurd die boeren meer flexibiliteit en steun bieden bij het naleven van het Gemeenschappelijk Landbouwbeleid (GLB). Inspecties op de boerderij worden ook beperkt tot één per jaar en er komt meer financiële steun voor kleinschalige boeren.

De 5 milieuverenigingen die een rechtszaak aanspanden tegen het Vlaamse Gewest in verband met pesticidegebruik zijn tevreden met de uitspraak van de rechter. De Nederlandstalige rechtbank van eerste aanleg in Brussel oordeelde op 15 december dat Vlaanderen bepaalde Europese verplichtingen inzake pesticidegebruik die vervat zijn in de zogenaamde Habitat 1- en Pesticidenrichtlijn, niet volledig heeft opgenomen in zijn wetgeving.

Natuurbeheerders die gronden aankopen om die te bebossen zullen daarvoor nog tot eind 2027 een subsidie kunnen aanvragen bij de Vlaamse overheid. De termijn voor die subsidieregeling – die is ingevoerd door de vorige Vlaamse regering in de ambitie om tegen 2030 10.000 ha extra bos te realiseren – was eigenlijk eind 2024 al vervallen, maar wordt nu door minister van Omgeving Jo Brouns (cd&v) verlengd tot eind 2027.

Het Vlaamse Gewest heeft bepaalde Europese verplichtingen inzake pesticidegebruik die vervat zijn in de zogenaamde Habitat 1- en Pesticidenrichtlijn, niet volledig opgenomen in zijn wetgeving. Tot die vaststelling is de Nederlandstalige rechtbank van eerste aanleg in Brussel gekomen in een proces dat werd aangespannen door 5 milieuverenigingen. De rechtbank legt het Gewest echter geen maatregelen op, omdat ze daarmee anders de scheiding der machten zou schenden.

Volgens een pas gepubliceerd tussentijds rapport van het Departement Omgeving in samenwerking met INBO en ILVO herbergt akkerland het grootste aandeel van de totale koolstofvoorraad in Vlaanderen. Per hectare scoren tuinen echter beter. In totaal bevat de Vlaamse bodem  155 miljoen ton koolstof.

De West-Vlaamse stad Harelbeke en de Antwerpse stad Mechelen mogen zich heel 2026 de ‘Bijenvriendelijkste Gemeentes’ van Vlaanderen noemen. Dat heeft het Departement Omgeving, dat de titel jaarlijks uitreikt, op 12 december gemeld. Bijna 90 Vlaamse gemeenten namen deel aan de wedstrijd.

De Watercoalitie, een vereniging van ruim 14 milieu- en natuurorganisaties, heeft op 12 december een 40-puntenplan voor het Vlaamse drinkwater voorgesteld. Watervervuiling brengt torenhoge maatschappelijke kosten met zich mee, aldus de Watercoalitie in een persbericht.

Klimaatverandering is niet de enige factor die ervoor zorgt dat dieren en planten hun leefgebied aanpassen. Dat is de conclusie van een onderzoek van de UGent. De onderzoekers tonen aan dat de oriëntatie van het onderzoek een invloed kan hebben op de bevindingen.

Van 5 januari tot en met 15 maart 2026 moeten landbouwers hun de Mestbankaangifte voor productiejaar 2025 indienen. VLM wil tijdens een webinar op 15 december betrokkenen informeren over enkele nieuwigheden.