Groenten

In het hart van de Wase polders ligt de Ongenaerthoeve, het bedrijf van François Ongenaert. Hij verbouwt er vooral granen en sinds kort ook groenten. In 1995 begon hij met het aanplanten van bomen, eerst naast en dan op zijn akkers. Nu begint hij er (letterlijk) de vruchten van te plukken. “Maar droogte blijft droogte”, nuanceert hij.

De droogte zorgde ervoor dat de zomeroogst bij verschillende groenten slecht was. Bij bonen en erwten spreekt men van veel lagere opbrengsten dan normaal. Voor de herfstoogst is de regen welkom. Komt die er niet, dan kan irrigatie nodig zijn.

De droogte heeft zich overal gemanifesteerd, en dus ook in vollegrondsgroenten. Voor teelten zoals bloemkool, bonen en erwten ziet het eindplaatje er maar triestig uit. Voor andere teelten, zoals wortelen, kan de regen nog wonderen verrichten. Frederick Claerhout, groenteteler in Ardooie, ziet toekomst in druppelirrigatie.

In het beschermd landschap de Brechtse Heide zijn de voorbije dagen tonnen tomaten, paprika's en courgettes gedumpt op een weiland. De groenten zijn overschotten van de veiling van Hoogstraten, die een overeenkomst heeft met de eigenaar van de grond, maar de Brechtse burgemeester Luc Aerts (CD&V) is allerminst te spreken over de gang van zaken.

Op uitnodiging van Boerenbond was Vlaams minister-president Geert Bourgeois vorige week op stage in een West-Vlaams glastuinbouwbedrijf. Hij deed zelf enkele klusjes, zoals tomaten sorteren, en zag dat dit bedrijf, dankzij het gebruik van moderne technieken, niet te lijden had onder het watertekort. “Dit innovatief tuinbouwbedrijf is een voorloper op veel vlakken”, vond Bourgeois.

Met het hete en droge weer in juli over het hele Europese continent, hadden de groenten erg te lijden. Men ziet dan ook de opbrengsten dalen. Voor groentetelers en -verwerkers is het in de laatste 40 jaar zo erg niet geweest.

Gisteren vierde BelOrta een wel heel opmerkelijke verjaardag. Exact 25 jaar geleden werden de eerste Belgische trostomaten aangevoerd op de toenmalige Mechelse veiling, één van de voorlopers van het huidige BelOrta. De naam zegt het al: de trostomaat wordt per trosje geknipt en verkocht. Een historische beslissing die baanbrekend is geweest in de verdere tomatenteelt in België.

Droogte en zondvloed, daar kregen landbouwers de laatste jaren veelvuldig mee te maken. Ze vormen een economisch risico, bovenop de volatiele prijzen. Wat als je je inkomen kon bufferen met een neventeelt die zon en regen niet kunnen deren?

“Reststromen uit de tuinbouwsector zitten nog tjokvol nuttige stoffen, maar het is de kunst om die op de juiste manier te benutten. Dat wil zeggen: er een nuttig én stabiel product van af te leiden dat kan gebruikt worden in diverse sectoren zoals bijvoorbeeld de voedingssector of gewasbescherming”, zegt ILVO-UGent onderzoekster Lies Kips.

Groentetelers in open lucht die niet over waterbronnen of -voorraden beschikken zien vandaag hun teelten deels of volledig verloren gaan. Niet alleen de vollegrondsgroentetelers kampen met dit probleem, ook bij vele glastuinbouwers staan de waterbassins zo goed als leeg. Dat is ook het geval op het Proefstation voor de Groenteteelt in Sint-Katelijne-Waver en het Proefcentrum Hoogstraten. Nu al het beschikbare regenwater dreigt op te raken, kunnen ze niet anders dan overschakelen op grond- of leidingwater. “Een spijtige en kostelijke zaak voor een sector die ernaar streeft om op een zeer duurzame manier met water om te gaan,” stelt gedeputeerde voor Landbouw Ludwig Caluwé.